Չորեքշաբթի, 8 Հուլիսի 2020 12:37
Կարինա Մելիքյան

Հայաստանի տնտեսությունում ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումները մինչեւ 2020թ. ապրիլը կրճատվել են ՕՈՒՆ լճացման ֆոնին

Հայաստանի տնտեսությունում ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումները մինչեւ 2020թ. ապրիլը կրճատվել են ՕՈՒՆ լճացման ֆոնին

Արմինֆո Հայաստանի տնտեսության իրական հատվածում ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումների ծավալը 2020թ. առաջին եռամսյակում կրճատվել է 38,6% - ով,  կազմելով 418 մլն դոլար, մինչդեռ մեկ տարի առաջ գրանցվել էր 12,7% աճ: Դրանց կառուցվածքում ՕՈՒՆ ծավալը ցուցադրել է 1,4 տոկոս լճացման աճ, կազմելով 143 մլն դոլար ՝ մեկ տարի առաջվա 20,5 տոկոս անկման դիմաց: Արդյունքում՝ ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումներում ՕՈՒՆ-ի մասնաբաժինը 2020թ.առաջին եռամսյակում աճել է մինչեւ 34,2% ՝ գերազանցելով ոչ միայն մեկ տարվա վաղեմության ցուցանիշը (20,7% - ը ՝ 2019թ. առաջին եռամսյակում), այլեւ երկամյա վաղեմության ցուցանիշը (29,4%՝ 2018թ. առաջին եռամսյակում):

 

Ըստ երկրների՝ ընդհանուր ներդրումների եւ ՕՈՒՆ-ի ծավալով առաջատարությունը պահպանում է Ռուսաստանը՝ 2020 թվականի առաջին եռամսյակում 158.1 մլն դոլար (տարեկան դինամիկայի շրջադարձով ՝ 47.9 տոկոս աճից դեպի  48.6 տոկոս անկում), այդ թվում՝ ՕՈՒՆ-ն՝ 120.8 մլն դոլար (տարեկան դինամիկայի վատթարացմամբ ՝ 23.6 տոկոս աճից դեպի 5.2 տոկոս անկում):

 

Երկրորդ դիրքում ամրապնդվել է Գերմանիան՝ 131,5 մլն դոլար (տարեկան դինամիկայի  20,2 տոկոս անկումից 29,3 տոկոս աճով), որից 3.3 մլն դոլարը՝ ՕՈՒՆ է (ծանրակշիռ անկումից 2,5 անգամ ոչ պակաս ծանրակշիռ աճով):

 

TOP-3-ը, ինչպես եւ նախկինում, եզրափակում է օֆշորային Կիպրոսը, որտեղից 2020 թվականի առաջին եռամսյակում ներդրումներ են կատարվել 43,7 մլն դոլար ընդհանուր ծավալով (20,6% անկումից մինչեւ 3,1 անգամ աճ), որից ՕՈՒՆ՝ 13,7 մլն դոլար (տարեկան աճի կտրուկ արագացմամբ ՝ 2,1% - ից մինչեւ 3,5 անգամ):

 

Ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումների ծավալում Ռուսաստանի բաժինը տարեկան կտրվածքով (2020թ. I եռամսյակ՝ 2019թ. I եռամսյակի նկատմամբ) 45,2 տոկոսից կրճատվել է մինչեւ 37,8 տոկոս, Գերմանիայինը՝ աճել է 14,9 տոկոսից մինչեւ 31,5 տոկոս, Կիպրոսինը՝ աճել է 2,1 տոկոսից մինչեւ 10,5 տոկոս: Իսկ ընդհանուր ՕՈՒՆ ծավալում Ռուսաստանի բաժինը կրճատվել է 90,3 տոկոսից մինչեւ 84,5 տոկոս, Գերմանիայինն՝ աճել է մինչեւ 2,3 տոկոս, իսկ Կիպրոսինը՝ աճել է 2,8 տոկոսից մինչեւ 9,6 տոկոս:

 

Իսկ ըստ տնտեսության ոլորտների՝ ներարկումների առավել անկում է գրանցվել հանքարդյունաբերության ոլորտում, որտեղ ներդրումների առյուծի բաժինը ստավում է օֆշորային Ջերսիից։ Մասնավորապես, Ջերսիից կատարված ներդրումների ընդհանուր ծավալը (և դա ամբողջությամբ ՕՈՒՆ) 2020թ. մարտի վերջին պահպանվել է 138.7 մլրդ դրամի (275 մլն դոլար՝ 1988 - 2019թթ. համախառն հոսք) մակարդակի վրա՝ 2018-ի ապրիլից չփոխվելով ծավալները,  ինչը նշանակում է ներարկումների բացակայություն։ Դա, ամենայն հավանականությամբ, պայմանավորված է Ամուլսարի ծրագրի փաստացի կասեցմամբ (2018թ. - ից  "Լիդիան Արմենիա" - ի աշխատանքին խոչընդոտող դեպի հանքավայր տանող ճանապարհը փակած բնապահպան ակտիվիստների գործողությունների պատճառով ՝ տեսչական մարմնի կողմից հայտնաբերված, այսպես կոչված, "նոր էկոլոգիական գործոնների" պատճառով-խմբ.):

 

Ս. թ. մայիսին Համաշխարհային բանկի նորացված կանխատեսումներով ՝ Հայաստանի ՀՆԱ-ի նկատմամբ ՕՈՒՆ-ի զուտ հոսքի հարաբերակցությունը 2020թ. կնվազի մինչև 1,8% ՝ 2019թ. փաստացի 2,2% - ից: Սակայն այդ կանխատեսումը ՀԲ-ն ներկայացրել է՝ հաշվի առնելով Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի ակնկալվող դանդաղումը մինչև 1,7% ։ Սակայն հունիսին ՀԲ-ն թարմացրեց Հայաստանի ՀՆԱ-ի կանխատեսումը ՝ 2020 թվականին ակնկալելով 2,8 տոկոս անկում, ինչը, ամենայն հավանականությամբ, կանդրադառնա նաեւ ՀՆԱ-ի հանդեպ ՕՈՒՆ-ի զուտ հոսքի հարաբերակցության վրա։

 

Նշենք, որ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեն օտարերկրյա ներդրումների վերաբերյալ տվյալները հրապարակում է եռամսյակը մեկ' նշելով դրանց դրամային համարժեքով և համախառն հոսքի տեսքով' կուտակված ծավալի (առանց մարումների) 1988թ. - ից մինչև հաշվետու թվականը, տվյալ դեպքում մինչև 2020թ. մարտի 31-ը: Այս նյութի պատրաստման համար ԱրմԻնֆո-ի մասնագետներն ինքնուրույն են հաշվարկում հաշվետու ժամանակաշրջանի տվյալները (այս անգամ' 2020թ. I եռամսյակ)' հիմք ընդունելով 2020թ. եւ 2019թ. համապատասխան դիտարվող ժամանակահատվածների համախառն հոսքի վիճակագրական տվյալները: (Դրամի հաշվարկային փոխարժեքը 31.03.2020-ի դրությամբ կազմել է 504.47 դրամ/$1):