Արմինֆո. ՓՄՁ համագործակցության ասոցիացիայի նախագահ Հակոբ Ավագյանը հայտարարում է, որ շրջանառության հարկի համակարգի վերանայման օրենսդրական ակտը, որը վերաբերում է ավելի քան 55 հազար տնտեսվարող սուբյեկտների, ընդունվել է առանց պատշաճ հանրային քննարկման:
Փետրվարի 7-ին խորհրդարանում կայացած լսումների ժամանակ ասոցիացիայի ղեկավարը հիշեցրել է, որ 2023 թվականի հոկտեմբերին ընդունվել Է օրինագիծ (ուժի մեջ է մտել ս.թ. հունվարից), որն ամբողջությամբ խախտել է շրջանառության հարկի համակարգի տրամաբանությունը։ Մասնավորապես, շրջանառության հարկ վճարողներն այսուհետ պետք է վարեն ապրանքային մնացորդների հաշվառում, պահեստային հաշվառում և այլն, այլապես կտուգանվեն:
Դրան հաջորդել է ԱԺ-ի կողմից 2024 թվականի հունիսին ընդունված փոփոխությունը, որը կրկին ուժի մեջ է մտել այս տարվա սկզբից, ինչը ենթադրում է շրջանառության հարկի դրույքաչափի գրեթե կրկնակի բարձրացում։ Բացի այդ, 2025 թվականից ընդլայնվել է նաև միկրոձեռնարկատիրության հարկի և շրջանառության հարկի համակարգերում հարկումն արգելված գործունեության տեսակների շրջանակը (նոտարներ, փաստաբաններ, անշարժ գույքի առքուվաճառքի և/կամ վարձակալության գործունեություն իրականացնող հարկատուներ, վարսավիրական ծառայություններ և այլն): Նրանք պետք է աշխատեն կամ շրջանառության հարկի, կամ ԱԱՀ-ի համակարգում ։ Այս օրենսդրական ակտը, ըստ Ֆինանսների նախարարության, անդրադարձել է ավելի քան 55 հազար տնտեսվարող սուբյեկտների վրա:
Մինչդեռ, ըստ նրա, թեև փաստաթուղթը տեղադրվել է իրավական ակտերի միասնական պորտալում, այն ընդունվել է առանց շահագրգիռ կողմերի հետ պատշաճ քննարկման: <Մայիսի 2-ին կառավարությունը հավանություն տվեց օրենսդրական փոփոխություններին (որոնք ենթադրում են շրջանառության հարկի դրույքաչափի կրկնակի բարձրացում-խմբ.), իսկ կառավարության ղեկավարը շրջանառության հարկը համարեց հակապետական: Այնուհետև նախագիծն անհետաձգելի ռեժիմով ուղարկվել է խորհրդարան, իսկ վերջինս, իր հերթին, առանց հանրային քննարկման, շուտով ընդունել է այն: Մինչդեռ, ըստ օրենքի, նման մասշտաբի նախագծերը պարտադիր կարգով պահանջում են հանրային քննարկումների անցկացում", - նշել է նա։
Ինչպես նշել է փորձագետը, ակնհայտ է, որ Հայաստանում ամենաբարձր մակարդակով որոշում է կայացվել աստիճանաբար հրաժարվել շրջանառության հարկի համակարգից: Բայց այս փուլայնությունը բիզնեսի համար կարող է նշանակել հսկայական տուգանքներ, իսկ ոմանց համար՝ լուշարում։
Այդ առնչությամբ Հակոբ Ավագյանը կոչ է արել հետաձգել 2025 թվականի սկզբից փաստացի գործող օրենքի նախագծի ուժի մեջ մտնելու ժամկետները: Հիշեցնենք, որ ներկայումս շրջանառության հարկ (փոխարինում է ԱԱՀ-ին և շահութահարկին) վճարում են այն տնտեսվարող սուբյեկտները, որոնց տարեկան շրջանառությունը չի գերազանցում 115 մլն դրամը (2020թ.հունվարի 1-ից Հայաստանը վերադարձել է մինչև 115 մլն դրամ չհարկվող տարեկան շրջանառությանը): Այս խումբը նախկինում ներառում էր ՓՄՁ ձեռնարկություններ, անհատ ձեռներեցներ և նոտարներ, որոնք վճարում էին առևտրային գործունեության շրջանառության 5% - ը և արտադրական գործունեության շրջանառության 3,5% - ը: Հունվարից ուժի մեջ մտած փոփոխությունները պետական գանձարանին կապահովեն շրջանառության հարկի գծով տարեկան շուրջ 17,8 մլրդ դրամի եկամուտների աճ ։
