Անկում Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում. Հիփոթեքայիններին եկամտահարկի վերադարձման ծրագրի չեղարկման արձագանքները

Արմինֆո.Նախնական տվյալներով՝ Հայաստանում 2025 թվականին 2024 թվականի համեմատ անշարժ գույքի շուկայում գործարքների թիվը նվազել է մոտ 3800-ով։ Անկում է գրանցվել, հիմնականում, բնակարանների առաջնային շուկայում։ Այդ մասին հունվարի 19-ին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ հաղորդել է ՀՀ կադաստրի կոմիտեի նախագահ Սուրեն Թովմասյանը։

Մասնավորապես, եթե 2024 թվականին բնակարանների առաջնային շուկայում գրանցվել է շուրջ 19 հազար գործարք, ապա 2025 թվին դրանց թիվը կազմել է ընդամենը 16 300։ Դա, ինչպես կարծում է կոմիտեի ղեկավարը, կապված է նաեւ հիփոթեքայիններին եկամտային հարկի վերադարձման ծրագրի աստիճանական վերացման հետ։

Ընդ որում, նա ընդգծել է, որ Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան 2025 թվականին եղել է ավելի ակտիվ, քան 2023, 2020-2021 թթ.։

Հիշեցնենք, որ ծրագիրը գործում է 2014թ.նոյեմբերից. այն քաղաքացիները, ովքեր հիփոթեքային վարկավորմամբ բնակարան են ձեռք բերում առաջնային շուկայից (բնակարաններ նորակառույցներում կամ նոր առանձնատներ), ստանում են հիփոթեքի տոկոսների չափով եկամտահարկի վերադարձ:

Քանի որ ծրագրից օգտվել ցանկացողների թիվը կտրուկ աճել է, համապատասխանաբար՝ ծրագրի մասնակիցներին եկամտահարկը վերադարձնելու համար պետական գանձարանի ծախսերը, Ժամանակի ընթացքում երկրի իշխանությունները սկսել են որոշակի սահմանափակումներ սահմանել։

2022 թվականի հուլիսի 1-ից Երևանում մեկնարկել է հիփոթեքային վարկի եկամտահարկի վերադարձման համակարգի աստիճանական չեղարկում։ Գործընթացը մեկնարկել է մայրաքաղաքի կենտրոնից։ 2024 թվականի սկզբին ՀՀ կառավարությունն առաջարկել էր նվազեցնել եկամտահարկի առավելագույն չափը, որը պետությունը վերադարձնում է «հիփոթեքայինին»՝ մեկ գործարքի շրջանակներում ոչ ավելի, քան 750 հազար դրամ ՝ գործող 1,5 մլն դրամի փոխարեն (եռամսյակի համար)՝ 2025 թվականի հունվարի 1 - ից հիփոթեքային գործարքներով ։ Բացի այդ, Հայաստանի իշխանությունները ցանկանում են 2029 թվականից ամբողջությամբ չեղարկել հիփոթեքային վարկերի համար եկամտահարկի վերադարձումը։ Չեղարկումը կլինի աստիճանական։ Այսպես, 2027 թվականի հունվարի 1-ից հետո առաջնային շուկայում հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկը չի վերադարձվի, եթե գույքը գտնվում է Երևան քաղաքին հարող մարզերում՝ Արագածոտնում, Արարատում, Արմավիրում և Կոտայքում։ 2029 թվականի հունվարի 1-ից հարկերի վերադարձումը չի գործի նաև մյուս մարզերում։ Սահմանափակումները չեն տարածվելու սահմանամերձ բնակավայրերի վրա։