Հայաստանում բանկային համակարգի հարկման մասին օրինագիծ կմշակվի

Արմինֆո.Առաջիկայում բանկային համակարգի հարկման մասին օրինագիծ կմշակվի։ Փետրվարի 4-ին լրագրողների հետ զրույցում այդ մասին հաղորդել է ԱԺ տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահ, "Քաղաքացիական պայմանագիր" խմբակցության անդամ Բաբկեն Թունյանը, անդրադառնալով տեղեկատվությանն այն մասին, որ ԿԲ-ը վերանայել է անկանխիկ վճարումների սահմանային միջնորդավճարները:

Նախօրեին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանը հաղորդել էր, որ մարտի 1-ից ՀՀ Կենտրոնական բանկի որոշմամբ քարտային համակարգերում կսահմանափակվեն մանրածախ առևտրում վճարումներից գանձվող միջնորդավճարները: Որոշումն ընդունվել է՝ հաշվի առնելով տնտեսվարող սուբյեկտների բազմաթիվ դիմումները, որոնք մատնանշում են անկանխիկ վճարման դեպքում 2-4% միջնորդավճարները ։ "Մարտի 1 - ից առավելագույն տոկոսադրույքները կկազմեն 0,5%՝ ArCa ազգային վճարային համակարգի քարտերի համար, իսկ 0,9% ՝ միջազգային քարտերի համար", - ասել է Գալստյանը, հստաակեցնելով, որ Visa եւ Mastercard միջազգային վճարային համակարգերը կիրառում են սեփական միջնորդավճարները: Նրա խոսքով ՝ ԿԲ-ը դիմել է այդ քայլին, նույնիսկ, հաշվի առնելով, որ արդյունքում բանկերը մոտ 2 մլրդ դրամի կամ մոտ 5 մլն դոլարի վնաս կկրեն։

«Կարծում եմ, որ անցած եւ նախորդ տարիներին բանկային համակարգի բարձր շահույթը թույլ կտա ծածկել այդ կորուստները ։ Նրանք պարտավոր չեն դա անել, բայց մենք շնորհակալ ենք նրանց գործընկերային մոտեցման համար", - ասել է Բաբկեն Թունյանը։

Դիտարկմանը, որ Հայաստանում բիզնեսի եւ ֆիզիկական անձանց համար բանկային ծառայությունների արժեքը անհիմն ուռճացված է, խորհրդարանականը նշել է, որ յուրաքանչյուր ոք կարող է իր կարծիքն ունենալ այդ մասին: "Մենք ելնում ենք այն կանխավարկածից, որ Հայաստանում կան բավականին մեծ թվով բանկեր, կա մրցակցություն, եւ եթե նրանց կողմից մատուցվող ծառայությունների սակագները անհիմն բարձրացվեին, ապա այդ մրցակցության արդյունքում դրանք կնվազեին", - եզրափակել է խորհրդարանականը:

Նշենք, որ ԱրմԻնֆո-ի պատրաստած "Հայկական բանկերը քարտային բիզնեսում" վերլուծական ամփոփագրի #32 թողարկման տվյալներով, 2025 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Հայաստանում հաշվվում էր ավելի քան 4,7 մլն քարտ (տարեկան 9,1% աճով): Դրանցից 770,3 հազարը ArCa քարտերն են, ավելի քան 2,5 միլիոնը ՝ Visa, 1,1 միլիոնը ՝ Mastercard, 148,2 հազարը ՝ AmEx, եւ 206,1 հազարը ՝ արտասահմանյան այլ քարտեր (հիմնականում՝ ՄԻՌ եւ փոքր քանակկությամբ վերջերս մեկնարկած UPI)։ 2025 թվականի 9 ամիսների արդյունքներով պլաստիկ գործարքների ընդհանուր ծավալը գերազանցում է 5.5 տրլն դրամը (հաշվի առնելով արտասահմանյան գործարքները), որոնց կառուցվածքում անկանխիկ գործարքների դոմինանտն արդեն հասնում է 57% - ի կամ 3.2 տրլն դրամի ։ Ընդ որում, անկանխիկ գործարքներում ինտերնետ-գործարքների մասնաբաժինը կազմում է գրեթե 48%, իսկ հաշվի առնելով արտասահմանյան գործարքները, գերազանցում է 70% - ը ։