Երեքշաբթի, 24 Մարտի 2026 13:55
Ալեքսանդր Ավանեսով

Հայաստանում ապրանքների ծագման վկայականների տրամադրման համար պատասխանատու կլինի Էկոնոմիկայի նախարարությունը

Հայաստանում ապրանքների ծագման վկայականների տրամադրման համար պատասխանատու կլինի Էկոնոմիկայի նախարարությունը

Արմինֆո. ՀՀ իշխանությունները ևս մեկ փորձ են անում պարզեցնել ծագման վկայականների տրամադրման և փորձաքննությունների անցկացման ընթացակարգը: Մարտի 24-ի լիագումար նիստում ՀՀ Ազգային ժողովը երկրորդ ընթերցմամբ քննարկում է «Առևտրաարդյունաբերական պալատների մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու և դրանց հետ կապված փաստաթղթերի փաթեթը։

Ինչպես իր ելույթում նշել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը, փաթեթը նաև սահմանում է պահանջներ փորձաքննություններ անցկացնող մարմինների և փորձագետների որակավորման ընթացակարգերի համար: Նախարարը նշել է, որ ծագման վկայականների տրամադրման գործում առկա համակարգային խնդիրների հետևանքները և՛ տնտեսական, և՛ վարչական են: Դրանք բացասաբար են անդրադառնում արտահանման գործընթացների ժամանակային և ծախսարդյունավետության վրա, սահմանափակում են տնտեսվարող սուբյեկտների մրցունակությունը, նվազեցնում պետական ​​կառավարման թափանցիկությունը և խոչընդոտում են Հայաստանի արտաքին առևտրի ներուժի լիարժեք իրացմանը: Հետևաբար, անհրաժեշտ է ոլորտում իրականացնել համապարփակ բարեփոխումներ՝ ուղղված ընթացակարգերի պարզեցմանը և հստակեցմանը, ինչպես նաև իրավական շրջանակի կատարելագործմանը։

Ապրանքների արտադրության մեջ, մասնավորապես՝ մաքսային արտոնություններ սահմանելիս, ծագման վկայականի տրամադրումը մեծ նշանակություն ունի: Հետևաբար, հատկապես կարևոր է, որ այս գործընթացն իրականացվի հստակ, կանխատեսելիորեն և առանց բարեխիղճ ձեռնարկատերերի համար դժվարություններ ստեղծելու: Խնդիրն այն է, որ գործող օրենսդրությունը պարունակում է դրույթներ, որոնք անորոշ կերպով սահմանում են ծագման վկայականների տրամադրման և ապրանքների փորձաքննությունների անցկացման կարգը՝ թե՛ ներքին, թե՛ արտասահմանյան: Հետևաբար, վկայականի տրամադրումը կամ ապրանքների փորձաքննությունների անցկացումը որոշակի խնդիրներ է առաջացնում: Ծագման վկայականների տրամադրման ոլորտի բարելավման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է բազմաթիվ խնդիրներով, այդ թվում՝ իրավական անհամապատասխանություններով, բարձր վարչական բեռով, թվային լուծումների սահմանափակ կիրառմամբ և տվյալների թափանցիկության բացակայությամբ։

Առաջարկվող միջոցառումների փաթեթը նախատեսում է ծագման վկայականների տրամադրումը փոխանցել Էկոնոմիկայի նախարարությանը, իսկ փորձաքննությունների անցկացումը՝ մասնավոր ընկերություններին: Այս առումով անհրաժեշտ է չեղյալ համարել «Առևտրաարդյունաբերական պալատների մասին» օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի «ե» կետը և համապատասխան փոփոխություններ կատարել «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» օրենքում, որի համաձայն՝ ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարությունը կունենա ապրանքների ծագման վկայականներ տրամադրելու լիազորություն: Անհրաժեշտ է նաև փոփոխություն կատարել «Գործունեության գրանցման մասին» օրենքում՝ գրանցման ենթակա գործունեության ցանկում ավելացնելով ապրանքների ծագման երկիրը որոշելու համար անհրաժեշտ փորձագիտության շրջանակը: Փաթեթը նաև փոփոխություններ է մտցնում «Պետական ​​տուրքի մասին» օրենքում՝ ապրանքների ծագման վկայականների տրամադրման համար համապատասխան վճարներ սահմանելու համար։

Հաշվի առնելով, որ փաթեթը նախատեսում է պետական ​​տուրքի սահմանում փորձաքննություն չպահանջող ապրանքների համար տրված ծագման վկայականների համար, առաջարկվում է համապատասխանաբար փոփոխություններ կատարել «Մաքսային կարգավորման մասին» օրենքում։