Արմինֆո. "Հարավկովկասյան երկաթուղի" ընկերության կոնցեսիան երրորդ կողմի վաճառելու ոչ մի օբյեկտիվ պատճառ գոյություն չունի։ Այդ մասին ՏԱՍՍ-ի հետ հարցազրույցում հայտարարել է Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը։
ՌԴ կառավարության ղեկավարի տեղակալն ընդգծել է, որ Ռուսաստանում "ընդունված է դատել ոչ թե խոսքերով, այլ գործերով, իսկ նրանք խոսում են այն մասին, որ սկզբում խլել են մասնավոր էլեկտրաէներգետիկական ընկերության սեփականության իրավունքը, իսկ հիմա բարձրացրել են երկաթուղային կոնցեսիայի հարցը": "Ինչպե՞ս արձագանքել դրան",- հարցրել է նա:
Ընդ որում, նա ընդգծել է, որ Ռուսաստանի բոլոր հարեւանները, նույնիսկ՝ ԵՄ-ից, շահագրգռված են Ռուսական երկաթուղիների օգտագործմամբ, միայն Հայաստանն է հարցականի տակ դնում համագործակցության շարունակությունը:
"Ինչ վերաբերում է ռուսական ընկերության ներկայության վերաբերյալ հայկական մտավախություններին և այն բանին, որ նրա հետ ոչ ոք չի համագործակցի, ապա կարելի է ասել հետևյալը։ Նախկին ԽՍՀՄ տարածքում միասնական երկաթուղային ուղի - 1520. Ռուս երկաթուղայինները բարձր մասնագիտական հեղինակություն ունեն, իսկ միասնական ուղու առկայությունը որոշում է սերտ փոխգործակցության անհրաժեշտությունը, որը, որպես կանոն, քաղաքականությունից դուրս է և կրում է զուտ տեխնիկական բնույթ ։ Այնուամենայնիվ, գնացքը չի շրջվի: Մեր բոլոր հարեւանները, որոնցից ոմանք նույնիսկ ԵՄ անդամ են, շահագրգռված են ռուսական երկաթուղային ցանցի օգտագործմամբ եւ "Ռուսական երկաթուղիներ" ԲԲԸ-ի հետ համագործակցությամբ, եւ միայն Հայաստանի ղեկավարությունը հարցականի տակ է դնում համագործակցության շարունակությունը", - նշել է նա:
Նա նշել է, որ երկաթուղայինները սերտ կապեր են պահպանում միմյանց հետ, կարողանում են արագ պայմանավորվել և նոր երթուղիներ կառուցել ։ "Դրանում, ի դեպ, կարող էին համոզվել նաև վերջերս Երևանում, երբ 2025 թվականի վերջին Ադրբեջանը թույլ տվեց իր տարածքով բեռներ տեղափոխել Հայաստան", - հավելել Է Օվերչուկը։
ՌԴ փոխվարչապետը նշել է, որ Ռուսաստանին, որը տարածաշրջանում խոշորագույն բեռնառաքողն է, Հայաստանի ղեկավարները ասում են հանրապետությունում "նրա ներկայության անցանկալի լինելու" մասին: "Մեզ մոտ, որպես Հայաստանում երկաթուղային կոնցեսիայի ներկայիս տերեր, արդարացի հարց է առաջանում ճանապարհի բեռնվածության եւ այդ երկու կարճ հատվածներում ներդրումների վերադարձելիության մասին, եթե երթեւեկությունը վերականգնվի ։ Վստահ եմ, որ նման հարցեր կտա ցանկացած այլ ներդրող, որին Հայաստանի ղեկավարությունը կցանկանա տեսնել Ռուսաստանի փոխարեն։ Համենայնդեպս, դրանք մեզ արդեն տալիս են մեր բարեկամ երկրները, որոնց Հայաստանն առաջարկում է վաճառել այդ կոնցեսիան ։ Դե, իսկ բարեկամներից մենք մեր կասկածները չենք թաքցնում", - ընդգծել է նա։
Ընդ որում, Օվերչուկը Հայաստանին նախազգուշացրել է երկաթուղային կոնցեսիայի վաճառքի դեպքում լուրջ հետևանքների մասին։
"Կոնցեսիայի առաջարկվող վաճառքի արդյունքում հայկական ճանապարհը ոչ միայն կկորցնի ռուսական բեռները, այլև, ամենայն հավանականությամբ, փոխգործակցությունը "Ռուսական երկաթուղիների" հետ", - ասել է Օվերչուկը ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում: Նա պարզաբանել է, որ "հաշվի առնելով Կասպից ծովում նավագնացության մրցունակության վրա ազդող գործոնները, Միջին Ասիայի երկրներից Հայաստանի եւ Թուրքիայի ուղղությամբ եւ հակառակ ուղղությամբ զգալի բեռնափոխադրումները կանցնեն Ռուսաստանի Դաշնության տարածքով":
"Պետք է, պարզապես, կարողանալ մի փոքր ավելի հեռու տեսնել և կանխատեսել, թե ինչպես կզարգանան իրադարձությունները, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է այնպիսի երկարաժամկետ ներդրումներին, ինչպիսիք են նավահանգստային ենթակառուցվածքն ու երկաթուղին", - նշել է Ռուսաստանի կառավարության փոխնախագահը:
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մարտի 26-ին հաղորդել է, որ Երեւանը դեմ չէ հանրապետության երկաթուղիների կառավարման կոնցեսիայի փոխանցմանը ղազախական ընկերությանը, եթե այդ հարցում համաձայնություն ձեռք բերվի Ռուսաստանի հետ: Դեռևս այս տարվա փետրվարին Փաշինյանը սկսել էր բարձրացնել ռուսական կոնցեսիան երրորդ բարեկամ կողմի հանձնելու անհրաժեշտության հարցը։ Որպես տարբերակ նա նշել էր Ղազախստանը, ԱՄԷ-ն և Կատարը։ Նա դա հիմնավորելլ է նրանով, թե, իբր, Երևանը կորցնում է իր մրցակցային առավելությունները, և երկաթուղու հարցը պետք է լուծել Ռուսաստանի հետ "բարեկամական, եղբայրական տրամաբանությամբ"։
Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան տարօրինակ է համարել Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունն այն մասին, որ Հայկական երկաթուղիների ռուսական կոնցեսիոն կառավարումը հայկական կողմի համար մրցակցային ծախսեր է ստեղծում: Նա ընդգծել է, որ ռուսական օպերատորն այն կառույցն է, որը Հայաստանի Հանրապետությանը ոչ թե զրկում է մրցակցային առավելություններից, այլ հակառակը ՝ ստեղծում է դրանք:
Հիշեցնենք, որ " ՀԿԵ " ՓԲԸ-ն "Ռուսական երկաթուղիներ"ԲԲԸ-ի 100% դուստր ընկերությունն է: 2008 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքում "Ռուսական երկաթուղիներ" ԲԲԸ-ի և Հայաստանի Հանրապետության միջև ստորագրվել է կոնցեսիոն պայմանագիր հանրապետության երկաթուղային տրանսպորտի համակարգը "ՀԿԵ" ՓԲԸ կառավարմանը հանձնելու մասին: Պայմանագրի համաձայն, կոնցեսիոն կառավարման ժամկետը 30 տարի է ՝ կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ աշխատանքի առաջին քսան տարիներից հետո ևս 10 տարով երկարաձգելու իրավունքով ։ "ՀԿԵ" ՓԲԸ խնդիրների մեջ են մտնում ՀՀ երկաթուղու ենթակառուցվածքի արդիականացումը, Հայաստանին սահմանակից պետությունների հետ համագործակցության զարգացումը, ներհանրապետական և միջազգային ուղևորափոխադրումների և բեռնափոխադրումների զարգացումը: Ընկերության կողմից իրականացվող ներդրումների չափը կազմում է 572 մլն դոլար: "ՀԿԵ" ՓԲԸ իր գործունեությունը սկսել է 2008թ. հունիսի 1 - ից
