Արմինֆո. Անկանխատեսելի փոփոխվող աշխարհում, որտեղ ուժեղանում են առևտրային հակասությունները, որտեղ գնաճը գլոբալ մակարդակով իր մասին նոր ուժով է հայտարարում, պետական պարտքը, հատկապես զարգացած տնտեսություններում, հասել է աննախադեպ մակարդակների։
Այս ամենը միասին մարտահրավեր է ներկայացնում տնտեսական քաղաքականության մեջ մի ամբողջ սերնդի համար, ձևավորելով նոր աշխարհակարգ ՝ պակաս կայուն, պակաս որոշակի, քան վերջին տասնամյակների ցանկացած ժամանակաշրջանում։ Այդ մասին ասել է Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը՝ ապրիլի 8-ին ելույթ ունենալով Doing Digital համաժողովում։
Ընդ որում, նա նշել է, որ սխալ կլիներ ներկա պահը դիտարկել բացառապես ռիսկերի պրիզմայով, և պետք է ուշադրություն դարձնել նաև հնարավորություններին: Հայաստանն այս իրավիճակում, նրա խոսքով, կարող է զբաղեցնել ոչ թե պասիվ դիտորդի կամ այդ գործընթացների զոհի դիրք, այլ մայրցամաքների միջև շուկաների, գաղափարների և հնարավորությունների լիարժեք իրական կամուրջ: Գալստյանը նշել է, որ ամեն ինչ կախված է երկու փոխլրացնող ուղղություններից, որոնք համապատասխանում են Հայաստանի ռազմավարական առավելություններին. դրանք են կայուն մակրոտնտեսական կայունության ապահովումը և այդ հնարավորությունների բացահայտմանը նպաստող ֆինանսաթվային ճարտարապետության ձևավորումը:
Այն պայմաններում, երբ արտաքին աշխարհն ավելի ու ավելի է ենթարկվում ցնցումների և դառնում անկանխատեսելի, Հայաստանի կարևորագույն ռազմավարական ակտիվը, ըստ Գալստյանի, պետք է դառնա մակրոտնտեսական կայունությունը: "Երկարաժամկետ կայուն մակրոտնտեսական միջավայրը առանցքային հիմք է հանդիսանում երկրի բնակչության բարեկեցության և կյանքի որակի բարձրացման համար", - ասել է նա:
Չնայած մարտահրավերներին՝ Հայաստանին, ըստ ԿԲ ղեկավարի, վերջին տարիներին հաջողվել է ապահովել կայուն տնտեսական աճ և կայուն գնաճի մակարդակ: Ֆինանսական կայունության առաջնագծում նա նշել է կապիտալացված բանկային համակարգը, իրացվելիության բուֆերները և պատմականորեն ցածր գնաճը:
Որպես եւս մեկ կարեւոր ուղղություն՝ ԿԲ ղեկավարը նշել է ճիշտ ֆինանսական եւ թվային ճարտարապետության կառուցումը, այսինքն ՝ ենթակառուցվածքը, որը թույլ է տալիս մասնավոր հատվածին առաջատար դեր խաղալ նորարարությունների մեջ եւ Հայաստանի համար գրավել շուկաների եւ մայրցամաքների միջեւ գաղափարների եւ հնարավորությունների կամուրջի դիրքը:
"Հենվելով մակրոտնտեսական կայունության վրա ՝ մենք զգալի քայլեր ենք ձեռնարկել առավել նորարարական, դինամիկ և ապագա մարտահրավերների նկատմամբ կայուն տնտեսություն և ֆինանսական համակարգ ձևավորելու ուղղությամբ", - ընդգծել է նա:
Կենտրոնական բանկը կառավարության եւ մասնավոր հատվածի հետ սերտ փոխգործակցությամբ, ինչպես նշել է Գալստյանը, զբաղված է թվային հասարակության եւ տնտեսության կառուցմամբ, այնպիսի փոխլրացնող բաղադրիչների հիման վրա, ինչպիսիք են թվային նույնականացումը, կիբեռանվտանգությունը, տվյալների փոխգործունակությունը եւ արդյունավետ կառավարումը: Այս առումով Գալստյանը նշել է, որ ՀՀ ԿԲ-ն այսօր որպես ռազմավարական առաջնահերթություն դիտարկում է սթեյբլքոյնները ։ Նրա խոսքով ՝ անդրսահմանային ծառայություններն այսօր պատշաճ որակի ծառայություններ չեն ապահովում։ Եւ սթեյբլքոյնները կոչված են լրացնելու այդ բացը, քանի որ իրենցից նններկայացնում են ավանդական եւ կրիպտո աշխարհիբնական հատում, որոնք կարող են միավորվել հաճախորդներին մատուցվող ծառայությունների որակը բարձրացնելու նպատակով։
Նա ընդգծել է, որ այդ առումով Կարգավորիչի համար կարևոր դեր ունեն միջազգային գործընկերները։ "Եվ մենք մտադիր ենք ակտիվորեն աջակցել նրանց, քանի որ նրանք ունեն այն փորձը, որը մեզ անհրաժեշտ է թե տեխնոլոգիաների, թե համապատասխանության առումով", - ասել է ԿԲ ղեկավարը:
Նա անդրադարձել է նաև վերջերս ընդունված կրիպտոկարգավորման մասին օրենքին, նշելով, որ այն իր հիմքում համապատասխանում է եվրոպական MiCA կանոնակարգին, ինչն էլ ավելի է ընդգծում ԿԲ մոտեցումը ՝ գտնել "ոսկե միջինը" նորարարական զարգացման և սպառողների պաշտպանության միջև:
Խոսելով համաժողովի մասին՝ Գալստյանը նշել է, որ Doing Digital-ն իրեն դրսեւորել է որպես կարեւոր հարթակ, որը միավորում է մասնավոր եւ պետական հատվածների ղեկավարներին Հայաստանից եւ ամբողջ աշխարհից ՝ համատեղ իմաստավորելու եւ լուծելու այն մարտահրավերներն ու հնարավորությունները, որոնք կորոշեն ապագայի տնտեսությունը:
