
Արմինֆո.Հայաստանը վաղուց է պատրաստվել տարբեր սցենարների: Այս մասին ապրիլի 9-ին կայացած ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ պատասխանելով այն հարցին, թե ինչ կանի Հայաստանը, եթե Ռուսաստանը բարձրացնի գազի սակագները՝ հաշվի առնելով Հայաստանից ծաղիկների և կոնյակի արտահանման առկա սահմանափակումները:
Վարչապետը, սակայն, կոչ է արել չմտածել «եթե»-ի տեսանկյունից: Նա ընդգծել է, որ Հայաստանն ու Ռուսաստանը երկարաժամկետ համաձայնագրեր ունեն: «Ձեր ասածի համար որևէ հիմք չկա», - հավելել է Փաշինյանը:
Ըստ նրա, Հայաստանը չի կարող որևէ երկրի հետ հարաբերություններ ունենալ՝ հիմնվելով մեկ կողմի կողմից համաձայնագիրը խախտելու տրամաբանության վրա: «Եվ սա նշանակում է, որ խախտող կողմը համաձայնագրերի կողմ չէ: Ինչպե՞ս կարող է դա լինել», - հարցրել է նա:
Մեկնաբանելով Ռուսաստանի կողմից Հայաստանից ծաղիկների և կոնյակի արտահանման վրա դրված սահմանափակումները՝ վարչապետը նշել է, որ յուրաքանչյուր դեպք պետք է դիտարկել առանձին: Նա հիշեցրել է, որ բազմիցս խոսել է արտադրությունը ստանդարտացնելու անհրաժեշտության մասին: Ավելին, ըստ Փաշինյանի, պետությունը միլիոնավոր դոլարներ է հատկացրել այս գործընթացները իրականացնելու համար:
Հիշեցնենք, որ օրեր առաջ Ալկոհոլի և ծխախոտի շուկաների վերահսկողության դաշնային ծառայությունը (Ռոսալկոգոլտաբակկոնտրոլ) չպլանավորված ստուգում էր անցկացրել Պռոշյանի կոնյակի գործարան ՍՊԸ-ում, որը ներմուծում է կոնյակի արտադրանք: Արդյունքում հայտնաբերվել է ԳՕՍՏ պահանջների անհամապատասխանություն, և դատարան է ներկայացվել Պռոշյանի կոնյակի գործարանի լիցենզիան չեղյալ համարելու միջնորդություն։
Ապրիլի 3-ին «Ինտերֆաքս»-ին տված հարցազրույցում «Ռոսսելխոզնադզոր»-ի ղեկավար Սերգեյ Դանկվերտը հայտարարել է, որ գործակալությունը դեռևս մտահոգություններ ունի Հայաստանից բուսական և անասնաբուծական արտադրանքի վերաբերյալ: Նա ընդգծել է, որ Հայաստանից Ռուսաստան ներմուծվող արտադրանքի տեսականին և քանակը հիմք են տալիս ենթադրելու, որ ոչ բոլոր արտադրանքներն են հայկական ծագում ունեցող: «Մենք դրան անդրադարձել ենք նաև 2023 և 2024 թվականներին, քանի որ միշտ եղել է արտադրության անտրամաբանական աճ: Սա բացատրվում է նրանով, որ մենք պարզեցրել ենք ԵԱՏՄ երկրներ մուտքը, և Հայաստանը, մատակարարելով այնպիսի արտադրանք, ինչպիսին է ծաղիկները, երեք տարվա ընթացքում 36 միլիոնից աճել է մինչև ավելի քան 100 միլիոն», - նշել է Դանկվերտը: Արդյունքում, նշեց նա, ռուսական կողմը ստիպված եղավ ֆիտոսանիտարական վերահսկողությունը տեղափոխել սահմանին ավելի մոտ։
Հիշեցնենք, որ այս տարվա մարտին Հայաստանի գյուղատնտեսության հարցերով պատասխանատու էկոնոմիկայի փոխնախարար Արման Խոջոյանը հայտնեց, որ 2025 թվականի վերջին Հայաստանը կարտահանի 1320 տոննա ծաղիկ՝ 2024 թվականի 566 տոննայի համեմատ։
Ընդհանուր առմամբ՝ 78 միլիոն ծաղիկ, հայտարարեց նա։ Հայկական ծաղիկների հիմնական շուկաներն էին ԵԱՏՄ երկրները և ԱՄԷ-ն։ Փոխնախարարը նշեց, որ ընդամենը երեք-չորս տարի առաջ Հայաստանից ծաղիկների արտահանման առավելագույն ծավալը կազմում էր մոտավորապես 11 տոննա, մինչդեռ այսօր այն արդեն գերազանցում է 1000 տոննան։
Խոջոյանի խոսքով՝ այս աճին նպաստել է Հայաստանում ջերմոցային տնտեսությունների զարգացումը։
Նաև հարկ է նշել, որ Հայաստանում արտադրվող կոնյակի ավելի քան 80%-ը արտահանվում է ռուսական շուկա։ Modex խորհրդատվական ընկերության տվյալներով՝ Հայաստանը 2024 թվականին արտահանել է 37.9 միլիոն լիտր կոնյակ՝ տարեկան 21.1% աճի տեմպով։ Այս ծավալի 83%-ը բաժին է ընկել ռուսական շուկային։