Արմինֆո. Հայաստանում էլեկտրոնային հարթակի միջոցով ուղևորափոխադրումների կամ բեռնափոխադրումների ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների կամ անհատ ձեռնարկատերերի կողմից գանձվող բոլոր վճարների հանրագումարը չի կարող գերազանցել համապատասխան փոխադրումների ընդհանուր արժեքի 10% - ը:
ՀՀ Ազգային ժողովի տնտեսական հարցերի հանձնաժողովն ապրիլի 29-ի նիստում դրական եզրակացություն է տվել ԱԺ պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի ներկայացրած "Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին" օրենքում կատարված փոփոխություններին:
Խորհրդարանականի խոսքով՝ փաստաթղթում ներկայացված է "էլեկտրոնային հարթակ" հասկացությունը, որի կիրառմամբ տաքսու վարորդները կատարում են ուղևորների պատվերները: Վերջին տարիներին այս հարթակների դերը զգալիորեն աճել է տաքսիների և այլ ոչ կանոնավոր փոխադրումների շուկայում ։ Եթե նախկինում պատվերների ընդունումն ու փոխանցումն իրականացվում էր, հիմնականում, հեռախոսով, դիսպետչերական ծառայությունների կամ տեղական ցանցերի միջոցով, ապա ներկայումս շուկայի զգալի մասում փոխադրման պատվերները ձևակերպվում են բացառապես կամ հիմնականում բջջային հավելվածների և այլ թվային հարթակների միջոցով։ Այս իրավիճակում էլեկտրոնային հարթակը, փաստորեն, դառնում է շուկա մուտք գործելու հիմնական միջոցը և, միաժամանակ, սկսում էական ազդեցություն ունենալ վարորդների եկամուտների վրա:
Գործնականում, ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ էլեկտրոնային հարթակները վարորդներից գանձում են բարձր միջնորդավճարներ, որոնք, ըստ ոլորտում տարածված տեղեկատվության և վարորդների բազմաթիվ հայտարարությունների, հաճախ հասնում են 20-30% - ի: Միջնորդավճարների այս մակարդակը հանգեցնում է այն բանին, որ փոխադրման վերջնական արժեքի զգալի մասը մնում է ոչ թե ուղղակիորեն փոխադրում իրականացնող վարորդի մոտ, այլ՝ այն հարթակի մոտ, որը պատվերի ձևակերպման ժամանակ հանդես է գալիս որպես թվային միջնորդ։ Արդյունքում՝ վարորդի զուտ եկամուտը նվազում է, տրանսպորտային ոլորտում արդար վարձատրության սկզբունքը խաթարվում է, և տնտեսական անհավասարակշռություն է առաջանում հարթակի և ուղղակիորեն ծառայություն մատուցող անձի միջև:
Առաջարկվող նախագիծը բխում է սոցիալական արդարության սկզբունքից։ Տրանսպորտային ծառայությունների հիմնական բովանդակությունն ու տնտեսական արժեքը ստեղծվում են վարորդի աշխատանքի, նրա ժամանակի, տրանսպորտային միջոցի, վառելիքի, մաշվածության, պահպանման և ճանապարհային ռիսկերի հաշվին: Ընդ որում, էլեկտրոնային հարթակը, հիմնականում, կատարում է պատվերների թվային ընդունման և փոխանցման գործառույթը։ Այս պայմաններում արդարացված չէ, որպեսզի հարթակը յուրաքանչյուր փոխադրումից ստանա համեմատելի կամ որոշ դեպքերում, նույնիսկ, անհամաչափ մասնաբաժին ՝ համեմատած ուղղակիորեն ծառայություն մատուցող վարորդի շահույթի հետ: Նախագծով առաջարկվող 10%-ի շեմը կոչված է ապահովելու ողջամիտ հավասարակշռություն, մի կողմից, պահպանելով էլեկտրոնային հարթակների առեւտրային շահերն ու դրանց շարունակական աշխատանքի հնարավորությունը, մյուս կողմից՝ պաշտպանելով վարորդների տնտեսական շահերը։ Եթե նկատի ունենանք, որ միայն 2025 թվականին էլեկտրոնային հարթակներում աշխատել է ավելի քան 90 հազար վարորդ, ապա ակնհայտ է, որ հարցը վերաբերում է մեծ թվով քաղաքացիների սոցիալ-տնտեսական շահերին, այլ ոչ թե՝ անհատ ձեռնարկատերերի ։
