
Արմինֆո.Հայաստանում ձեռնամուխ են եղել առեւտրային բանկերի բաժնետերերի շահաբաժինների հարկման փոփոխության հարցի լուծմանը։ Ազգային ժողովի տնտեսական հարցերի հանձնաժողովը մայիսի 20-ի նիստում հավանություն է տվել Հարկային օրենսգրքում եւ "Պետական տուրքի մասին" օրենքում կատարված փոփոխություններին:
Ներկայացնելով փոփոխությունները, ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյանը նշել է, որ ներկայումս բանկերի կողմից իրականացվող ֆինանսական գործառնությունների և գործարքների ճնշող մեծամասնությունն ազատվում է ԱԱՀ-ից, որը հանդիսանում է միջազգայնորեն ճանաչված մոտեցում։ Հարկման հարցերում տարբեր պետություններ փոխհատուցում են ԱԱՀ այլ որոշումներով։ Դրանցից մեկը հարկի տոկոսադրույքի բարձրացումն է բանկերի բաժնետերերի շահութաբաժինների։ Արման Պողոսյանն ընդգծել է, որ Հայաստանի բանկային հատվածը, ազատվելով նաեւ ԱԱՀ վճարումներից, վերջին տարիներին շահութաբերության բարձր մակարդակ է ցուցաբերում, ուստի լրացուցիչ հարկման կարիք ունի: Փոփոխությունների փաթեթը մշակելիս առաջնային էր բանկերի վրա որևէ ճնշում բացառելու հնարավորությունը, ինչը կարող էր հանգեցնել տոկոսադրույքների բարձրացման և ծառայությունների թանկացման, ինչպես նաև գնաճային ռիսկերի առաջացման: Ուստի կարգավորիչները կանգ են առել մեխանիզմի վրա, որը բարձրացնում է առեւտրային բանկերի բաժնետերերի հարկման մակարդակը ։ Փոփոխություններով նախատեսվում է, որ բանկերի բաժնետերերին շահութաբաժիններ վճարելու որոշման դեպքում տվյալ գործառնությունները հարկվելու են ոչ թե եկամտահարկի 5% դրույքաչափով, ինչպես հիմա է, այլ՝ 15%-ով, անկախ այն հանգամանքից, թե ինչ կարգավիճակ ունի շահառուն ՝ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Բայց, միևնույն ժամանակ, բանկերին որոշակի արտոնություններ կտրվեն։ Եթե բանկի բաժնետոմսերը գնանշվեն կազմակերպված ֆոնդային շուկաներում (բորսաներում), ապա շահաբաժինների հարկի դրույքաչափը կմնա նախկին 5% մակարդակում:
Ներկայումս, ինչպես նշել է փոխնախարարը, աշխատանքներ են տարվում ֆոնդային բորսաների ցանկը ճշտելու ուղղությամբ։
Անկախ փորձագետների կարծիքով, այս միջոցը կարող է նաեւ սահմանափակել մեկ կամ մի խումբ փոխկապակցված բաժնետերերի առկայությամբ "գրպանային բանկերի" թիվը եւ բանկերին մղել դեպի կազմակերպված փոխանակման հարթակներ: