Երկուշաբթի, 15 Հունիսի 2026 13:14
Ալեքսանդր Ավանեսով

Հայաստանը Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունից 100 մլն եվրո վարկ կստանա

Հայաստանը Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունից 100 մլն եվրո վարկ կստանա

Արմինֆո.Հայաստանը մտադիր է Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունից (ԶՖԳ) 100 մլն եվրո վարկ ստանալ։ ՀՀ Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի հանձնաժողովը հունիսի 15-ի նիստում դրական եզրակացություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության եւ ԶՖԳ-ի միջեւ չհաստատված վարկային գծի տրամադրման մասին ՀՀ կառավարության ներկայացրած շրջանակային համաձայնագրի նախագծին: 

Ինչպես իր ելույթում նշել է ՀՀ ջրային տնտեսության կոմիտեի նախագահի տեղակալ Նվարդ Վարդանյանը, վարկային ռեսուրսները նախատեսվում է ուղղել ջրային և գյուղատնտեսական ոլորտների զարգացման համալիր ծրագրի իրականացմանը: Հայաստանի Հանրապետությունում ջրային և ոռոգման ենթակառուցվածքների վիճակի զգալի վատթարացումը, կորուստների բարձր մակարդակը, ինչպես նաև կլիմայի փոփոխության հետ կապված ռիսկերի ավելացումը լուրջ մարտահրավերներ են ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և գյուղատնտեսության կայուն զարգացման համար: Ծրագիրն առաջարկում է համապարփակ և փուլային լուծում ՝ միաժամանակ լուծելով առկա խնդիրները ազգային և տեղական մակարդակներում ՝ միաժամանակ ծրագրի երկու հիմնական ուղղություններով: Մասնավորապես, ազգային մակարդակի ջրային ենթակառուցվածքներում ներդրումների բաղադրիչը, որը համաֆինանսավորվելու է Համաշխարհային բանկի "Ջրամատակարարման և ոռոգման բարելավում" (WISE) նախագծով: Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում բաղադրիչը իրականացվում է տեղական մակարդակում, որն ուղղված է ոռոգման համակարգերի վերականգնմանը, ջրային ռեսուրսների կառավարման բարելավմանը եւ կայուն ու ներառական գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն բաղադրիչի իրականացումը, որը թույլ կտա ենթակառուցվածքների զարգացումը համատեղել տեղական տնտեսական և գյուղատնտեսական ներուժի լիարժեք օգտագործման հետ: Վերջին բաղադրիչի շրջանակներում նախատեսվում է իրականացնել Սիսիան, Գորիս և Մեղրի բնակավայրերում ոռոգման համակարգերի փուլային վերականգնում և արդիականացում՝ գործարկելով ինքնահոս համակարգեր, պոմպակայաններ, ջրի կրկնակի օգտագործման համակարգեր: Նախատեսված են նաև խորհրդատվական ծառայություններ (հետազոտություններ, մանրամասն նախագծում, վերահսկողություն): Ծրագիրը հիմնված է լինելու չորս հիմնական բաղադրիչների վրա, որոնք դասավորված են տրամաբանական և փոխկապակցված հաջորդականությամբ.  ներդրումներ ջրային ենթակառուցվածքների և ոռոգման արդիականացման և վերականգնման գործում; ներդրումներ գյուղատնտեսության զարգացման համար,  ներդրումներ ագրոբիզնեսում, ներառյալ ագրոտուրիզմը, որն ուղղված է արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացմանը, ինչը կայուն գյուղատնտեսության անհրաժեշտ պայման է,  առաջատար ֆինանսական մեխանիզմների մշակում «կանաչ» և 
«խելացի» գյուղատնտեսական աճի զարգացման համար՝ թվայնացման վրա առանցքային շեշտադրմամբ: 

ԶՖԳ ֆինանսավորումը բաղկացած է 100 մլն եվրո բազմանվագ վարկային գծից՝ երեք փուլով․ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի ֆինանսավորման վարկ' 30 միլիոն եվրո, ջրամատակարարման և ոռոգման բարելավման ծրագրի ֆինանսավորման վարկի առաջին տրանշը (WISE)' մինչև 30 միլիոն եվրո, ջրամատակարարման և ոռոգման բարելավման ծրագրի ֆինանսավորման վարկի երկրորդ տրանշը (WISE) ' մինչև 40 միլիոն եվրո:

 Համաշխարհային բանկը ծրագրի համաֆինանսավորող մարմինն է: ԵՄ-ի կողմից նախատեսվում է նաև 12,456 մլն եվրո դրամաշնորհ ՝ տեխնիկական աջակցություն ցուցաբերելու համար ։ Համաձայնագրի գործողության ժամկետը երեք տարի է ՝ փաստաթղթի ստորագրմանը միանալու օրվանից։ Վարկառուն և վարկատուն կարող են ցանկացած պահի դադարեցնել պայմանագիրը մինչև դրա ժամկետի ավարտը ՝ առանց որևէ փոխհատուցման (բացառությամբ չմարված վարկերի դիմաց հաշվարկված փոխհատուցման): 

Հարկ է նշել, որ համաձայնագրի շրջանակներում ՀՀ 2026թ. պետական բյուջեով նախատեսվում է ուղղել 193,6 մլն դրամ, որից 161,3 մլն դրամը վարկի միջոցներ են, իսկ 32,3 մլն դրամը ՝ ՀՀ կառավարության համաֆինանսավորման միջոցներ: 

Նշենք, որ Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունը (ԶՖԳ) հիմնադրվել է 1998 թվականին և հանդիսանում է Ֆրանսիայի Հանրապետության ֆինանսական մեխանիզմի երկկողմ զարգացման օպերատորը: 2025 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունը իր նոր գրասենյակն է բացեց «Երևան Պլազա»հյուրանոցում: 2013 թվականից Հայաստանում գործող ԶՖԳ խումբը ֆինանսավորում է ծրագրեր, որոնք նպաստում են կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարին և աշխատում են արդար և ներառական անցումների ուղղությամբ: Գործակալությունը աջակցում է բնական ռեսուրսների կայուն կառավարմանը և պահպանմանը, էներգետիկ անցմանը, հանրային ֆինանսների կառավարմանը և քաղաքային ծառայություններին: 2013 թվականից ԶՖԳ-ն Հայաստանին տրամադրել է 555 մլն եվրո վարկ և շուրջ 30 մլն եվրո օգնություն, որից 23,5 մլն-ը տրամադրվել է Եվրոպական միության կողմից: