Հինգշաբթի, 2 Հուլիսի 2026 20:13
Ալեքսանդր Ավանեսով

Երևանում քննարկվել է Իրան-Հայաստան ՕԳԾ շինարարության ընթացքը

Երևանում քննարկվել է Իրան-Հայաստան ՕԳԾ շինարարության ընթացքը

Արմինֆո. ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Նարեկ Ապիտոնյանը հուլիսի 2-ին ընդունել է Հայաստանի Հանրապետությունում Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Խալիլ Շիրղոլամիին:

Ինչպես հայտնում է ՏԿԵՆ մամուլի ծառայությունը, հանդիպման ընթացքում քննարկվել է Իրանի և Հայաստանի միջև 400 կՎ օդային գծի (ՕԳԾ) և համապատասխան ենթակայանի շինարարության ընթացքը:

Նախարարի տեղակալը հույս է հայտնել, որ կապալառուն՝ ի դեմս իրանական «Սանիր» ընկերության, նախագիծը կավարտի սահմանված ժամկետներում և պատշաճ կերպով:

Նշենք, որ անցյալ տարվա նոյեմբերին ՀՀ կառավարությունը բյուջետային վարկ է տրամադրել իրանական Sunir ընկերությանը, որը կառուցում է Իրան-Հայաստան 400 կիլովոլտանոց էլեկտրահաղորդման գիծը: Դեռևս 2006 թվականի հուլիսին «Հայաստանի բարձրավոլտ էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի հետ կնքվել էր պայմանագիր, համաձայն որի՝ կապալառուն պարտավորվել էր համալիր ծավալով իրականացնել 400 կՎ երրորդ էլեկտրահաղորդման գծի և համապատասխան ենթակայանի նախագծումը, մատակարարումը, շինարարությունը, մոնտաժումը, փորձարկումը և գործարկումը: Նախագծի ընդհանուր արժեքը կազմում է 106 847 237,51 եվրո: Նախագծի արժեքից 86 447 914 եվրոն ֆինանսավորվում է Իրանի արտահանման զարգացման բանկի վարկային միջոցների հաշվին, իսկ 20 399 323,51 եվրո գումարը՝ «Սանիր Ինտերնեշնլ ՖԶԵ»-ի վարկային միջոցների հաշվին: Նախագծի իրականացումը կավելացնի էլեկտրաէներգիայի հոսքերը Հայաստանի և Իրանի միջև՝ 350 ՄՎտ-ից հասցնելով մինչև 1200 ՄՎտ-ի, կբարձրացնի Հայաստանի էներգահամակարգի անվտանգության, հուսալիության և կայունության մակարդակը, ինչպես նաև հնարավոր կլինի ամբողջությամբ օգտագործել Իրան-Հայաստան գազատարի հզորությունը՝ «Գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» ծրագրի շրջանակներում: Ընթացիկ տարվա հունիսի սկզբին ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար (ՏԿԵՆ) Դավիթ Խուդաթյանը հայտնել էր, որ Իրան-Հայաստան երրորդ ՕԳԾ-ի շինարարությունն ավարտված է 80%-ով։ Ավելի վաղ ԱրմԻնֆո-ն հայտնել էր, որ Հայաստանն Իրանի հետ իրականացնում է բարտերային գործարք, որի համաձայն ստանում է 1 խորանարդ մետր իրանական գազ՝ հակառակ ուղղությամբ 3 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիայի մատակարարման դիմաց: Թվով երրորդ ՕԳԾ-ի կառուցմամբ այս ծավալները զգալիորեն կաճեն։ Այդուհանդերձ, «Հյուսիս-Հարավ» էներգետիկ միջանցքի շինարարության նախագիծը, որը կոչված է միավորելու Իրանի, Հայաստանի, Վրաստանի և Ռուսաստանի էլեկտրաէներգետիկական համակարգերը, բախվել է մի շարք խնդիրների՝ կապված առաջին հերթին օբյեկտի շահագործման հանձնման ժամկետների հաճախակի հետաձգումների հետ: Եթե նախկինում հայտարարվում էր «Իրան-Հայաստան» ՕԳԾ նախագծի ավարտի ժամկետը 2018 թվականի վերջին, ապա 2021 թվականի դեկտեմբերի վերջին պատասխանատու կառույցներն արդեն հայտարարում էին, որ գիծը պատրաստ կլինի մինչև 2026 թվականի վերջը։ Ինչ վերաբերում է Հայաստան-Վրաստան ՕԳԾ-ին, ապա դրա շինարարությանը կողմերը դեռևս չեն սկսել: