Երեքշաբթի, 7 Հուլիսի 2026 11:30
Կարինա Մելիքյան

Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը արագանում է, իսկ արտաքին առևտուրը փորձում է դուրս գալ անկումից

Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը արագանում է, իսկ արտաքին առևտուրը փորձում է դուրս գալ անկումից

ԱրմԻնֆո. Հայաստանում 2026 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին տնտեսական ակտիվության աճը արագացել է մինչև 8% տարեկան (5,7% նույն ժամանակահատվածում 2025 թվականին): Մասնավորապես, արդյունաբերական ոլորտը, որը կարողացավ դուրս գալ անկումից և հասնել երկնիշ աճի, վերականգնվել է որպես տնտեսական աճի շարժիչներից մեկը: ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի վերջնական տվյալների համաձայն, արտաքին առևտուրը դեռևս անկման մեջ է, բայց արդեն ոչ նշանակալի, ի տարբերություն նախորդ տարվա զգալի անկման:

Վիճակագրության համաձայն, 2026 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին տնտեսական ակտիվության աճի արագացումը պայմանավորված է արդյունաբերական ոլորտի տարեկան դինամիկայի բարելավմամբ՝ 14,1%-անոց անկումից անցում դեպի 12,2%-անոց աճ, և շինարարական ոլորտի աճի արագացմամբ՝ 17,1%-ից մինչև 24,1%: Նշվում է էներգետիկ համալիրի աճի զգալի արագացում՝ 3,6%-ից մինչև 9,7%: Մինչդեռ առևտրային ոլորտը, որը առաջնորդում է առևտրի ծավալով, շարունակում է կորցնել աճի տեմպերը՝ 4,2%-ից մինչև 1,2%: Աճը դանդաղել է նաև երկրորդ տեղում գտնվող ծառայությունների ոլորտում՝ 10,1%-ից մինչև 9,1%, բայց ավելի քիչ նկատելի:

2026 թվականի հունվար-մայիս ամիսների վիճակագրական տվյալներով, ծավալով առաջատարը շարունակում է մնալ առևտրային ոլորտը՝ 2.6 տրլն դրամ ($6.8 մլրդ): Երկրորդ տեղում է ծառայությունների ոլորտը՝ 1.7 տրլն դրամ ($4.6 մլրդ), երրորդը՝ արդյունաբերական ոլորտը՝ 1.3 տրլն դրամ ($3.4 մլրդ), իսկ չորրորդ տեղում՝ շինարարական ոլորտը՝ 207.3 մլրդ դրամ ($552.1 մլն), քանի որ այս վիճակագրական հաշվետվությունում գյուղատնտեսական ոլորտի տվյալներ չկան: Էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալը 2026 թվականի հունվար-մայիսին կազմել է 4380,9 մլն կՎտ.ժ, որոնցից միայն մայիսին՝ 770,2 մլն կՎտ.ժ:

Տնտեսական ակտիվության աճի արագացում նկատվել է նաև 2026 թվականի մայիսին՝ համեմատած 2025 թվականի մայիսի հետ՝ 10,4%-ից մինչև 11,7%, ընդ որում միայն մայիսին աճը բարձրացել է 6%-ից մինչև 9,9% (համեմատած 2025 թվականի մայիսի ավելի քիչ նկատելի աճի՝ 4,3%-ից մինչև 5,4%): Մայիսին 2026 թվականին արդյունաբերական ոլորտի դինամիկան դուրս է եկել 0,2%-անոց անկումից դեպի 1,2%-անոց աճ, ինչը նախորդ տարի նույն ամսում արձանագրվել էր, երբ դինամիկան շրջվել էր 3,9%-անոց անկումից դեպի 2,9%-անոց աճ: Բարելավում է նկատվել նաև էներգետիկ համալիրում՝ 20,1%-անոց անկումից դեպի 2,6%-անոց աճ: Միաժամանակ մայիսին արագացել է շինարարական ոլորտի աճը՝ 18,6%-ից մինչև 27,2%, ծառայությունների ոլորտում՝ 3,4%-ից մինչև 6,9%: Առևտրի ոլորտում մայիսին դինամիկան վատթարացել է՝ 1,9%-անոց աճից դեպի 1,6%-անոց անկում: Տարեկան կտրվածքով (2026 թվականի մայիսը համեմատած 2025 թվականի մայիսի հետ) աճի դրական միտում են ցուցաբերել բոլոր ոլորտները, հատկապես շինարարական ոլորտը՝ 27,1%, որին հաջորդում են էներգետիկ համալիրն՝ 16,8% և ծառայությունների ոլորտը՝ 14,7%, իսկ արդյունաբերական ոլորտը դուրս է եկել անկումից՝ հասնելով 9,5%-անոց աճի: Առևտրային ոլորտը մնացել է կայուն: Նախորդ տարի, 2025 թվականի մայիսին համեմատած 2024 թվականի մայիսի հետ, բացի անկում ապրած արդյունաբերական ոլորտից (5,9%) և էներգետիկ համալիրից (2,4%), մնացած ոլորտները պահպանել են աճը՝ շինարարական ոլորտը՝ 22,2%, ծառայությունների ոլորտը՝ 10,8%, և առևտրային ոլորտը՝ 0,9%:

Այս ֆոնին, Հայաստանի արտաքին առևտրի շրջանառությունը 2026 թվականի հունվար-մայիսին կազմել է 2.95 տրլն դրամ ($7.9 մլրդ), նվազելով ընդամենը 0,1% տարեկան (համեմատած նախորդ տարվա 49%-անոց անկման): Այս անկման զգալի դանդաղումը պայմանավորված է ներմուծման դինամիկայի բարելավմամբ՝ 42%-անոց անկումից դեպի 2,2%-անոց աճ, և արտահանման անկման զգալի դանդաղմամբ՝ 57,4%-ից մինչև 3,7%: Արդյունքում, 2026 թվականի հունվար-մայիսին արտահանման ընդհանուր ծավալը կազմել է 1.1 տրլն դրամ ($2.9 մլրդ), իսկ ներմուծման ծավալը՝ 1.9 տրլն դրամ ($4.99 մլրդ):

2026 թվականի մայիսին համեմատած 2025 թվականի մայիսի հետ, արտաքին առևտրի շրջանառությունը նույնպես մնացել է անկման մեջ, բայց դանդաղեցնելով տեմպերը՝ 28,8%-ից մինչև 5,3%: Մասնավորապես, արտահանման անկումը դանդաղել է 39,3%-ից մինչև 11,5%, իսկ ներմուծման անկումը՝ 20,4%-ից մինչև 1,6%: Միայն մայիսին 2026 թվականին արտաքին առևտրի շրջանառությունը նվազել է 5,6%, մասնավորապես արտահանումը՝ 4,7%, և ներմուծումը՝ 6,1%, ինչը նկատվել է նաև նախորդ տարի նույն ամսում, բայց այդ ժամանակ նվազման տեմպերը եղել են երկնիշ՝ համապատասխանաբար 14,8%, 19% և 12%:

Նշենք, որ 2023 թվականից վիճակագրական հաշվետվություններում փոխվել է էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալների հաշվարկման մեթոդաբանությունը, մասնավորապես սկսվել է հաշվի առնել նաև ինքնուրույն արտադրողների կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի ծավալները: Գյուղատնտեսական ոլորտի տվյալները հրապարակվում են միայն եռամսյակային և տարեկան վիճակագրական հաշվետվություններում: (2026 թվականի հունվար-մայիսին դրամի միջին հաշվարկային փոխարժեքը կազմել է 375,53 դրամ/$1, համեմատած նախորդ տարվա 392,72 դրամ/$1):