ԱրմԻնֆո. Գյուղատնտեսության և առաջադեմ տեխնոլոգիաների արդյունավետ համադրությունը ժամանակակից գյուղատնտեսական ոլորտի զարգացման հիմնական նախապայմանն է: Այս մասին հայտարարել է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը՝ ելույթ ունենալով Sevan AgriTech Summit-ում, որը տեղի է ունեցել Seaside Startup Summit Armenia 2026-ի շրջանակներում:
Նա ընդգծել է, որ այսօրվա գյուղատնտեսությունը անհնար է պատկերացնել առանց մեծ տվյալների մշակման, արհեստական բանականության (AI), պատկերի վերլուծության և տիեզերական տեխնոլոգիաների օգտագործման: Նախարարի խոսքով՝ այս առաջադեմ լուծումները հնարավորություն են տալիս ավելի արդյունավետ կառավարել գյուղատնտեսական գործընթացները, բարձրացնել արտադրողականությունը, ռացիոնալ օգտագործել բնական պաշարները, կրճատել ծախսերը և ժամանակին արձագանքել արդյունաբերության ի հայտ եկող մարտահրավերներին՝ ապահովելով գյուղատնտեսության կայուն և մրցունակ զարգացումը:
Նախարարը նաև նշել է, որ պետական քաղաքականության ոլորտներից մեկը գիտական հետազոտությունների և զարգացման (R&D) խթանումն է՝ նպատակ ունենալով Հայաստանը վերածել R&D-ի և նորարարության եզակի տարածաշրջանային կենտրոնի: Հայրապետյանը ընդգծեց, որ կառավարությունը հետևողականորեն ներդրումներ է կատարում մարդկային կապիտալի զարգացման և անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների ստեղծման մեջ, որպեսզի Հայաստանում մշակված գիտելիքներն ու տեխնոլոգիական լուծումները ծառայեն ինչպես ազգային տնտեսությանը, այնպես էլ արտահանվեն միջազգային շուկաներ։
Արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների մասին խոսելով՝ նախարարը շեշտեց, որ բարձր արդյունավետության հաշվողական հզորությունը գյուղատնտեսության մեջ նոր թվային լուծումների ստեղծման կարևորագույն նախապայման է։ Այս համատեքստում նա հատկապես ընդգծեց Հայաստանի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության և Firebird AI-ի միջև համագործակցությունը՝ ընդգծելով, որ Հրազդանում ստեղծվող արհեստական բանականության գործարանը կապահովի զգալի հաշվողական հզորություն, որը կօգտագործվի նաև գյուղատնտեսական նորարարությունների զարգացման համար։
Տիեզերական տեխնոլոգիաների զարգացման ծրագրերի վերաբերյալ նախարարը հիշեցրեց, որ Հայաստանը 2022 թվականին ձեռք է բերել իր առաջին Երկրի հեռազգացման արբանյակը, և այժմ կառավարությունը սկսել է ևս երկու հեռազգացման արբանյակ ձեռք բերելու գործընթացը։
Հայրապետյանի խոսքով՝ նոր արբանյակները գյուղատնտեսության ոլորտին կապահովեն ժամանակին և բարձր ճշգրտությամբ տվյալներ, որոնք հնարավորություն կտան ժամանակին գնահատել գյուղատնտեսական հողերի ներկայիս վիճակը, կատարել տեղեկացված կանխատեսումներ և ավելի արդյունավետ կառավարել հնարավոր ռիսկերը։ Նախարարը ընդգծեց, որ սա ենթադրում է ոչ միայն արբանյակային պատկերների ձեռքբերում, այլև դրանց արագ մշակման, վերլուծության և գործնական կիրառման համար համապարփակ համակարգի ստեղծում: Նա կարծում է, որ այս մոտեցումը կնպաստի տվյալների վրա հիմնված որոշումների կայացմանը, կբարձրացնի գյուղատնտեսության արդյունավետությունը և կամրապնդի Հայաստանի մրցունակությունն ու տեխնոլոգիական անկախությունը այս ոլորտում:
Այս համատեքստում Հայրապետյանը նաև ընդգծեց գյուղատնտեսությունում ավտոմատացված համակարգերի ներդրման կարևորությունը՝ նշելով գյուղատնտեսական աշխատանքները ավտոմատացնող, բերքատվությունը բարձրացնող և ծախսերը կնվազեցնող ռոբոտաշինության մշակման անհրաժեշտությունը:
Նախարարի խոսքով՝ նման տեխնոլոգիաները կօգնեն ավելի ճշգրիտ մշակել հողը և խնամել մշակաբույսերը՝ խնայելով ժամանակ և ռեսուրսներ:
Ամփոփելով իր ելույթը՝ նա ընդգծեց, որ այսօրվա գերակա խնդիրն է միավորել պետության և մասնավոր հատվածի ջանքերը և արագացնել բոլոր գործընթացները, որպեսզի նորարարական լուծումները հնարավորինս արագ ներդրվեն գյուղատնտեսության մեջ:
