Արմինֆո. Հայաստանը KfW բանկից կներգրավի 120 միլիոն եվրոյի վարկ՝ «Կովկասյան էներգետիկ ցանց» նախագծի՝ Հայաստան-Վրաստան էլեկտրահաղորդման գծի իրականացման համար: Բանկի հետ վարկային պայմանագիրը հաստատվել է օգոստոսի 13-ին կայացած կառավարության նիստում: Փաստաթուղթը սահմանված կարգով կներկայացվի ՀՀ Ազգային ժողով՝ վավերացման համար:
Ինչպես նշված է որոշման նախագծի հիմնավորման մեջ, վարկային միջոցները կլինեն ներգրավված միջոցների շարքում չորրորդը: Նախկինում նախագծի համար ստորագրվել են մի քանի վարկային և դրամաշնորհային պայմանագրեր, այդ թվում՝ 2014 թվականի դեկտեմբերի 9-ի՝ 75 միլիոն եվրոյի և 10.2 միլիոն եվրոյի պայմանագրեր, ինչպես նաև 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի՝ 83 միլիոն եվրոյի պայմանագրեր: Կա նաև ԵՄ հարևանության ներդրումային գործիքի շրջանակներում 2016 թվականի մայիսի 30-ի՝ 10 միլիոն եվրոյի դրամաշնորհային պայմանագիր, և Եվրոպական ներդրումային բանկի հետ 2015 թվականի դեկտեմբերի 15-ի՝ 10 միլիոն եվրոյի վարկային պայմանագիր: 2020 թվականի հուլիսի 15-ին KfW-ի, ՀՀ ֆինանսների նախարարության և ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության միջև ստորագրվեց դրամաշնորհային համաձայնագիր՝ 550,000 եվրո դրամաշնորհ տրամադրելու համար՝ «Բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծեր» ՓԲԸ-ում իրավիճակի գնահատման փորձագիտական ծառայությունների մատուցման համար։
Նախագծի նպատակն է միացնել հայկական և վրացական էներգետիկ համակարգերը՝ կառուցելով ինչպես բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծեր, այնպես էլ հաստատուն հոսանքի փոխակերպիչ կայաններ՝ 500/400/220 կՎ լարմամբ և 1050 ՄՎտ վերջնական հզորությամբ։ Այս ենթակայանը կտեղակայվի Վրաստանի սահմանի մոտ՝ Այրումում, Հայաստանում։ Վրացական կողմից կապը կհաստատվի 500 կՎ գծով՝ օգտագործելով Մարնեուլի ենթակայանից եկող օդային գիծը, իսկ հայկական կողմից՝ Դդմաշենում գտնվող 400/220 կՎ ենթակայանից եկող 400 կՎ օդային գիծը։ Արդյունքում, նախատեսվում է առաջին փուլում Հայաստանի և Վրաստանի միջև էլեկտրաէներգիայի փոխանակման հզորությունը ներկայիս 200 ՄՎտ-ից հասցնել 350 ՄՎտ-ի, իսկ հետագայում, կախված տարածաշրջանային շուկայի պահանջարկից, մինչև 1050 ՄՎտ: Նոր օդային էլեկտրահաղորդման գծերի կառուցումը զգալիորեն կբարելավի ծառայությունների որակը, զգալիորեն կնպաստի էներգետիկ ոլորտում փոխշահավետ տարածաշրջանային համագործակցության զարգացմանը և կստեղծի նախապայմաններ ԱՊՀ երկրների էլեկտրացանցերի հետ զուգահեռ աշխատանքի կազմակերպման համար:
Նախագծի շրջանակներում խորհրդատվական պայմանագիր է կնքվել Fichtner GmbH & Co. KG ընկերության հետ: Վերջինիս աջակցությամբ անցկացվել են մրցույթներ՝ նախագծի երեք խմբաքանակների համար գլխավոր կապալառուներ ընտրելու համար: 1-ին խմբաքանակի համար մրցույթին մասնակցելու հայտեր են ներկայացրել Andritz Hydro GmbH (Ավստրիա) և China National Electric Engineering Co. Ltd (Չինաստան): China National Electric Engineering Co. Ltd-ի կողմից ներկայացված ֆինանսական առաջարկների վերանայումից հետո, Հաճախորդի աշխատանքային խումբը և խորհրդատուն համատեղ պատրաստել են ֆինանսական առաջարկի գնահատման զեկույցի նախագիծ, որը հաստատվել է KfW-ի կողմից սահմանված ընթացակարգի համաձայն: Ֆինանսական հաշվետվության համաձայն՝ մրցույթի հաղթող է ճանաչվել China National Electric Engineering Co. Ltd. Ltd.-ն, որը ներկայացրել է ամենացածր գինը (63,882,628.00 եվրո՝ առանց ԱԱՀ-ի): 2-րդ լոտի համար պայմանագիր է կնքվել հնդկական KEC International Limited ընկերության հետ՝ 70 միլիոն եվրոյի չափով՝ առանց ԱԱՀ-ի: KEC-ին վճարվել է 17.5 միլիոն եվրոյի նախավճար, որը ընդունվել է որպես պայմանագրով նախատեսված աշխատանքների մեկնարկի ամսաթիվ: Պայմանագրում նշված աշխատանքները կատարվում են: Ստորագրված պայմանագրի համաձայն՝ 2-րդ լոտի ավարտման ժամկետը 42 ամիս է:
3-րդ լոտի համար առաջարկ է ներկայացրել Չինաստանի պետական ցանցային կորպորացիան՝ CET-ը (SGCC-CET): Հաճախորդի աշխատանքային խմբի և խորհրդատուի կողմից համատեղ կազմված տեխնիկական առաջարկի գնահատման զեկույցը հաստատվել է սահմանված ընթացակարգին համապատասխան՝ եզրակացնելով, որ դիմորդը համապատասխանում է հիմնական տեխնիկական պահանջներին և, համապատասխանաբար, անցել է հաջորդ փուլ: Այնուհետև բացվեց SGCC-CET-ի ֆինանսական առաջարկը, որի համաձայն՝ 350 ՄՎտ հզորությամբ մոդուլի գինը կազմում էր 288,506,937.99 եվրո (առանց ԱԱՀ-ի), մինչդեռ այլընտրանքային տարբերակը՝ ավելի ուշ ներկայացված 500 ՄՎտ հզորությամբ մոդուլը, կազմում էր 405,966,798.23 եվրո (առանց ԱԱՀ-ի): Նախագծի իրականացման համար հատկացված վարկային և դրամաշնորհային միջոցների ընդհանուր բյուջեն կազմում է 323.75 միլիոն: Կառավարությունը նաև հաստատել է նույն նպատակներով միջոցներ ներգրավելու մասին ՀՀ նախագահի հրամանագրի նախագիծը: 15 միլիոն եվրո դրամաշնորհ:
Հայստան-Վրաստան բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծի կառուցումը նպատակ ունի ստեղծել հուսալի Հյուսիս-Հարավ (Հայստան-Վրաստան-Իրան) էներգետիկ միջանցք: Նախագիծը բազմիցս հետաձգվել է, սակայն ֆինանսավորվում է գերմանական KfW բանկի և ՀՀ պետական բյուջեի աջակցությամբ: Ավարտման ժամկետները բազմիցս հետաձգվել են տեխնիկական և լոգիստիկ ուշացումների պատճառով: Թեև Իրան-Հայաստան էլեկտրահաղորդման գիծը 80 տոկոսով ավարտված է, նախագծի մասնակիցները դեռևս չեն սկսել Հայաստան-Վրաստան էլեկտրահաղորդման գծի շինարարությունը։
