Արմինֆո. Ռուսաստան իրենց արտադրանքի արտահանման սահմանափակումների ազդեցությունը Հայաստանի վրա ցույց կտա 2026 թվականի երկրորդ կեսի վիճակագրությունը։ Այդ մասին ՏԱՍՍ-ին պատմել է "Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոց" ազգային հետազոտական համալսարանի (ՏԲԴ ԱՀՀ) տնտեսական գիտությունների ֆակուլտետի դոցենտ Աննա Ֆեդյունինան։
"Ակնհայտ է, որ դեպի Ռուսաստան հայկական արտահանման համար արտահայտված ազդեցությունը կդրսեւորի հենց 2026 թվականի երկրորդ կեսին, երբ սահմանափակումներն ուժի մեջ կմտնեն եւ արդեն կազդեն հատապտուղների, բանջարեղենի եւ մրգերի սեզոնային մատակարարումների զգալի մասի վրա", - ասել է փորձագետը։
Սահմանափակող միջոցները կիրառվել են փուլերով՝ 2026 թվականի մայիսի վերջից՝ հունիսի ընթացքում։ "Դրանց ազդեցության տակ հաջորդաբար հայտնվել են լոլիկը, վարունգը, պղպեղը, կանաչին եւ ելակը, այնուհետեւ կորիզավոր մրգերն ու խաղողը, ինչպես նաեւ կարտոֆիլը, չրերը եւ ձկնամթերքի առանձին տեսակներ, ալկոհոլային խմիչքներն ու հանքային ջուրը", - հիշեցրել է Ֆեդյունինան: Միևնույն ժամանակ, 2026 թվականի առաջին հինգ ամիսներին ապրանքների արտահանումը Ռուսաստան այն կատեգորիաներից, որոնք հետագայում հայտնվել են սահմանափակումների տակ, աճել է 2025 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ։
Ֆեդյունինայի խոսքով ՝ նման դինամիկան կարող է կապված լինել առաջիկա մատակարարումների ազդեցության հետ ։ "Այդ ազդեցությունը, չնայած կարող է զարմանալի լինել, լավ հայտնի է միջազգային առևտրի ուսումնասիրություններում. նախքան առևտրի ցանկացած արգելք մտցնելը, արտահանող երկրում ձեռնարկությունները ձգտում են հնարավորինս շատ վաճառել", - ասել է նա, ընդգծելով, որ ներմուծող երկրում ձեռնարկությունները նման պայմաններում ձգտում են հնարավորինս շատ պաշարներ կուտակել սահմանափակումների տակ գտնվող ապրանքների համար:
ՄԱԿ-ի Comtrade շտեմարանի տվյալների հիման վրա FOB գներով իրականացված ՏԲԴ ԱՀՀ կառուցվածքային քաղաքականության հետազոտությունների կենտրոնի հաշվարկների համաձայն, 2026 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին Հայաստանի արտահանումը կազմել Է 2,86 մլրդ դոլար՝ 2025 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազելով 3,7 տոկոսով։ "Ընդ որում, մայիսին նվազումն արդեն արագացել է՝ տարեկան արտահայտությամբ հասնելով 11,6 տոկոսի։ Այսպիսով, առայժմ խոսքն ավելի շուտ 2025 թվականի կտրուկ կրճատումից հետո արտահանման կայունացման մասին է, քան՝ նոր փլուզիչ անկման", - նշել է փորձագետը։
2026 թվականի առաջին հինգ ամիսների տվյալներով ՝ Հայաստանից Ռուսաստան արտահանման ծավալների կտրուկ նվազում դեռևս չի նկատվում։
"Մեր գնահատականներով ՝ Հայաստանից Ռուսաստան արտահանման ծավալը 2024 թվականի առաջին հինգ ամիսներին կազմել է 1 177,6 մլն դոլար, 2025 թվականի նույն ժամանակահատվածում՝ 1 078,3 մլն դոլար, և 2026 թվականին ՝ 1 028,8 մլն դոլար։ Այսպիսով, 2025 թվականի համեմատ նվազումը կազմել է մոտ 4,6 տոկոս, իսկ 2024 թվականի համեմատ ՝ մոտ 12,6 տոկոս", - եզրափակել է նա։
