Արմինֆո. Հայաստանի ապահովագրական ոլորտի 2026 թվականի 9 ամիսների զուտ շահույթն ավելացրել է տարեկան 80%-ով (մեկ տարի առաջվա 4 անգամ աճի դիմաց) ՝ ապահովելով այն 5.1 մլրդ դրամի (13.9 մլն դոլար) մակարդակում։ Ընդ որում, այդ երկնիշ տեմպը, չնայած խիստ արգելակումը, մեկ տարի առաջ բարձրացված սակագների ազդեցության արդյունքն է, որոնք թույլ տվեցին այն ժամանակ ապահովագրավճարների եւ փոխհատուցումների դինամիկան հասցնել աճիջ, որն այժմ թուլացել է գանձումների գծով՝ սկսելով նկատելիորեն դանդաղել վճարումների գծով: Այդ մասին են վկայում հրապարակված ֆինանսական հաշվետվությունների և ԱԸ-ներից լրացուցիչ պահանջված տվյալների հիման վրա ԱրմԻնֆո ԼԸ պատրաստած Հայաստանի ապահովագրական ընկերությունների ֆինանսական վարկանիշի 30.09.2026 տվյալները:
Մասնավորապես, ապահովագրավճարների տարեկան աճը դանդաղել է երկնիշ 16,6% - ից մինչև լճացման 0,2%, զուգահեռաբար թուլացել է փոխհատուցումների աճը՝ 8,1% - ից մինչև 1,7% ՝ կազմելով, համապատասխանաբար, 63,3 մլրդ դրամ (174,5 մլն դոլար) և 35,7 մլրդ դրամ (98,5 մլն դոլար)։
2026թ. 9 ամիսների զուտ շահույթի մակարդակով առաջատար է դարձել "Արմենիա Ինշուրանս" ԱԸ-ն՝ 1.2 մլրդ դրամ (մեկ տարի առաջ ՝ 2 - րդ հորիզոնականից)։ Նախորդ տարվա 4-րդ հորիզոնականից 2-րդ հորիզոնական է առաջադիմել է "Նաիրի Ինշուրանս" ԱԸ-ն՝ ապահովելով ավելի քան 928 մլն դրամի շահույթ: 3-րդ հորիզոնականում է մնացել "ԼԻԳԱ Ինշուրանս" ԱԸ-ն՝ 860.4 մլն դրամ։ 4-րդ հորիզոնական է իջել "Ռեգո Ինշուրանս" ԱԸ-ը (նախորդ տարվա 1-ին հորիզոնականից)՝ 817.9 մլն դրամ։ 5-րդ հորիզոնականում (նախորդ տարվա 7-րդից) առաջադիմել է "ԻՆԳՈ" ԱԸ- ն՝ վնասից հասնելով 716.4 մլն դրամ շահույթի։ 6-րդ հորիզոնականը շարունակում է զբաղեցնել "Սիլ Ինշուրանս" ԱԸ-ն՝ 612.3 մլն դրամ զուտ շահույթով: Իսկ մեկ տարի առաջ զուտ շահույթի առավելագույն աճ ցույց տված և այն ժամանակ 5-րդ հորիզոնականը զբաղեցրած "Էֆես" ԱԸ-ն այժմ եզրափակում է ցանկը՝ 44.8 մլն դրամի վնասով (7-րդ հորիզոնական):
Զուտ շահույթի առավելագույն աճը գրանցվել է ԻՆԳՈ-ում՝ 15 անգամ (նախորդ տարվա բացասական մակարդակից հասնելով ներկայիս դրական մակարդակին), իսկ միակ անկումը գրանցվում է «Էֆես»-ում՝ 2,1 անգամ (դրական մակարդակից իջնելով բացասական մակարդակի, մեկ տարի առաջվա հակառակ պատկերի դիմաց․ 33 անգամ աճ՝ բացասական մակարդակից)։ Իսկ զուտ շահույթի առումով առաջատարը «Արմենիա Ինշուրանսն» է, որը կարողացել է մեծապես արագացնել տարեկան աճը՝ 15,7%-ից մինչեւ 97,7%, ինչը թույլ է տվել գրեթե երկու անգամ ավելացնել դրական մակարդակը։
Ապահովագրավճարների ծավալով առաջնությունը պահպանել է "Նաիրի Ինշուրանսը"՝ 11.6 մլրդ դրամ (աճի դանդաղմամբ), որը պահպանում է առաջատարի դիրքը փոխհատուցումների գծով՝ 6.9 մլրդ դրամ (անկումից հասնելով աճի): Ապահովագրավճարների գծով 2-րդ հորիզոնականում ամրապնդվել է "Էֆես" ԱԸ-ն՝ 9.64 մլրդ դրամ, որը փոխհատուցումների գծով 4-րդ հորիզոնականից տեղափոխվել է 6-րդ հորիզոնական՝ 4.2 մլրդ դրամ, ընդ որում, երկու ցուցանիշների տարեկան դինամիկայի վատթարացմամբ՝ երկնիշ աճից մինչև անկում։ Ապահովագրավճարների գծով 3 - րդ հորիզոնականում է "ԻՆԳՈ"-ն ՝ 9.6 մլրդ դրամ, որը փոխհատուցումների գծով 3-րդ հորիզոնականից տեղափոխվել է 4 - րդ հորիզոնական ՝ 5.8 մլրդ դրամ ՝ ապահովագրավճարների դինամիկան վատթարացնելով տպավորիչ աճից մինչև անկում, ընդ որում, փոխհատուցումների դինամիկան ծավալելով անկումից դեպի աճ։ Ապահովագրավճարների գծով 4-րդ հորիզոնականում է "ԼԻԳԱ Ինշուրանս" ԱԸ-ն՝ 9.5 մլրդ դրամ (դինամիկան մոտեցնելով աճի), որը փոխհատուցումների գծով 2-րդից իջել է 5-րդ հորիզոնական՝ 5.2 մլրդ դրամ (անկման խիստ դանդաղմամբ): Ապահովագրավճարների գծով 6-րդ հորիզոնականից 5-րդ հորիզոնականն առաջ է անցել "Սիլ Ինշուրանսը"՝ 8.6 մլրդ դրամ (աճի արագացմամբ), որը փոխհատուցումների գծով 7-րդ հորիզոնականից բարձրացել է 2-րդ հորիզոնական՝ 5.1 մլրդ դրամ (անկումից հասնելով աճի): Մեկ տարի առաջ ապահովագրավճարների գծով 7-րդ հորիզոնականը զբաղեցնող "Ռեգո Ինշուրանսն" առաջադիմել է 6-րդ՝ 7.5 մլրդ, ընդ որում, փոխհատուցումների գծով 6-րդից բարձրանալով 1-ին հորիզոնական․ 5.2 մլրդ դրամ ՝ երկու ցուցանիշների տարեկան աճի խիստ դանդաղմամբ։ 7-րդ հորիզոնական (նախորդ տարվա 5 - րդից) իջել է "Արմենիա Ինշուրանս" ԱԸ-ն՝ ապահովագրավճարների և հատուցումների գծով, համապատասխանաբար, 7 մլրդ դրամ և 3.3 մլրդ դրամ, տարեկան դինամիկայի շրջադարձով ՝ աճից դեպի անկում։
Գործող յոթ ԱԸ-ներից ապահովագրավճարների տարեկան աճն ապահովել են երեքը (5,7-17,4% - ով ՝ առավելագույնը «Սիլ Ինշուրանսում» և նվազագույնը՝ «Նաիրի Ինշուրանսում») ։ Իսկ փոխհատուցումների գծով տարեկան աճ ապահովել են չորս ԱԸ-ներ (9,2-29,4% - ով ՝ առավելագույնը «ՌԵԳՈ Ինշուրանսում», նվազագույնը՝ ԻՆԳՈ-ում)։ Հայաստանյան շուկայում գործող 7 ԱԸ-ներից ապահովագրավճարների կրճատում է արձանագրվել չորսի մոտ (9,9 - 0,8%-ով, առավելագույնը՝ «Էֆես»-ում և ԻՆԳՈ-ում), իսկ փոխհատուցումների՝ երեքի մոտ (30,8-9,5% - ով, առավելագույնը՝ «Արմենիա Ինշուրանսում» և «Էֆես»-ում)։
ԱրմԻնֆո-ի վերլուծաբանները հարկ են համարում պարզաբանել, որ Հայաստանի ապահովագրական շուկայում "ԼԻԳԱ Ինշուրանս" ԱԸ 2025 թվականի դիրքերի փոփոխությունը պայմանավորված է եղել այդ ժամանակահատվածում բաժնետոմսերի վերահսկիչ փաթեթը եվրոպական ընկերություններին փոխանցելու գործարքով: Սակայն արդեն 2026թ. փետրվարի 3-ին այդ գործընթացն ավարտվել է և հավանության արժանացել ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից ։ Արդյունքում, ավստրիական "GRAWE REINSURANCE LIMITED" LLC ֆինանսական կոնցեռնը (75%) և "CQ Investment Group" LLC ներդրումային խումբը (25%) ձեռք են բերել «ԼԻԳԱ Ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության բաժնետոմսերի 100% - ը, որը կշարունակի գործել Հայաստանի շուկայում առանց անվանափոխության, սակայն նշելով, որ հանդիսանում է GRAWE Group-ի անդամ: Հատկանշական է, որ այսուհետ կյանքի ապահովագրությունը կդառնա «ԼԻԳԱ Ինշուրանսի»ռազմավարական աճի ուղղություն առաջիկա տարիներին: Այդ առնչությամբ ԿԲ-ը քննարկումներ է նախատեսել Ազգային ժողովում "Ապահովագրության մասին" ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու նպատակով, որոնք թույլ են տալիս մեկ լիցենզիայով իրականացնել Life եւ Non-Life (կյանքի եւ ընդհանուր ապահովագրություն) ապահովագրություն:
Գործակալության վերլուծաբանները նաեւ ստիպված են արձանագրել, որ ապահովագրական ընկերությունների ֆինանսական հաշվետվությունների փոխանցումը նոր ձեւաչափի "նպաստում" է շուկայի վիճակի վերլուծության հնարավորությունը խոչընդոտող կարեւոր ցուցանիշների ավելի ու ավելի քողարկմանը: Հարկ է նշել, որ ի տարբերություն հաշվետվությունների նախկին ձեւաչափի, նոր տարբերակում բացակայում է ֆինանսական հաշվետվությունների հրապարակման միասնական մոտեցումը՝ դրանով իսկ ապահովագրական ընկերություններին թույլ տալով ընտրողաբար բացահայտել այս կամ այն հաշվեկշռային ցուցանիշները: Այդ իսկ պատճառով ԱրմԻնֆո գործակալությունը ապահովագրական ընկերություններից պահանջում է նոր ձևաչափով բացակայող կարևոր տվյալները, քանի որ նրանց համար դժվարացել է վերլուծել իրավիճակը շուկայում։
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի ապահովագրական շուկայում առկա ապահովագրության 20 դասերից գործում են 18-ը, բացառությամբ երկաթուղային տրանսպորտի օգտագործուման պատասխանատվության ապահովագրության և դատական ու արտադատական ծախսերի ապահովագրության: Երկաթուղային տրանսպորտի ապահովագրության գծով լիցենզավորված է միայն "Արմենիա Ինշուրանս" ԱԸ-ն: Առավել թվով դասերով լիցենզավորված են "ԻՆԳՈ" և "Արմենիա ինշուրանս" ԱԸ-ները՝ 16 - ական, և "ԼԻԳԱ Ինշուրանս" ԱԸ՝ 15: ԱՊՊԱ (ավտոքաղաքացիական պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրություն) դասով լիցենզավորված չէ միայն «Էֆոս» ԱԸ-ն։ (Դրամի հաշվարկային փոխարժեքը դոլարի նկատմամբ 30.09.26-ին կազմել է 362,83 դրամ/1դոլար):
