Արմինֆո. Տեղի է ունեցել Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության (ԱՏՁՄ) 25-րդ տարեկան համաժողովը, որին ներկա է եղել ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ Ռուբեն Սիմոնյանը:
Ողջունելով միության անդամներին և համաժողովի մասնակիցներին՝ նախարարի տեղակալն ընդգծել է, որ ԱՏՁՄ-ի 25-ամյակը խորհրդանշում է Հայաստանի տեխնոլոգիական էկոհամակարգի կայացման ու հասունացման ճանապարհը: Նրա խոսքով՝ եթե 25 տարի առաջ միության հիմնադրման պահին ոլորտը դեռևս ձևավորման սկզբնական փուլում էր, ապա այսօր իրականությունը լիովին այլ է. Հայաստանն ունի հարյուրավոր տեխնոլոգիական ընկերություններ, հազարավոր որակյալ ինժեներներ և միջազգային շուկայում մրցունակ արտադրանք։ Այս համատեքստում Ռուբեն Սիմոնյանը բացառիկ է համարել ԱՏՁՄ-ի դերը՝ որպես տեխնոլոգիական համայնքը միավորող և զարգացնող առանցքային հարթակ։
Անդրադառնալով ոլորտի վերջին ձեռքբերումներին՝ Ռուբեն Սիմոնյանը շեշտել է, որ Հայաստանը թևակոխում է տեխնոլոգիական զարգացման նոր փուլ։ Վերջին տարիների հաջողությունների շարքում նա առանձնացրել է մասնավոր հատվածի հետ ակտիվ գործակցությամբ ընդունված նոր օրենսդրական կարգավորումները և միջազգային հեղինակավոր աքսելերատորների, մասնավորապես, Plug and Play-ի մուտքը հայաստանյան շուկա։
Նրա խոսքով՝ պիլոտային ծրագրից անցում կատարելով երկարաժամկետ համագործակցության՝ Երևանում արդեն գործում է Plug and Play-ի ներկայացուցչությունը, ինչը նոր հնարավորություններ է ստեղծում ստարտափ էկոհամակարգի զարգացման համար։
ԲՏԱՆ հաղորդագրության համաձայն, նախարարի տեղակալը նաև ընդգծել է, որ օգոստոսի 8-ին ստորագրված արհեստական բանականության և կիսահաղորդիչների ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ հուշագիրը, ինչպես նաև ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի՝ Հայաստան կատարած այցը նոր հեռանկարներ են բացել երկրի տեխնոլոգիական զարգացման համար։ Նրա գնահատմամբ՝ ձևավորվել է փոխադարձ վստահության միջավայր, որի շնորհիվ Հայաստանը միջազգային տեխնոլոգիական հարթակում դիտարկվում է որպես վստահելի և լիարժեք գործընկեր։
Սիմոնյանը հավելել է, որ արհեստական բանականության արագ զարգացող իրականությունում մրցակցությունը վաղուց դուրս է եկել տարածաշրջանային սահմաններից և դարձել գլոբալ։ Այս պայմաններում հաջողության հիմքում որակյալ աշխատանքը, համագործակցությունը և հասարակության հանդեպ պատասխանատվությունն են։
Ելույթի ավարտին Ռուբեն Սիմոնյանը շնորհակալություն է հայտնել ԱՏՁՄ հիմնադիրներին և անդամներին 25 տարվա հետևողական աշխատանքի համար՝ կարևորելով առաջիկայում ավելի հավակնոտ նպատակներ ձևակերպելու և համատեղ գլոբալ նախաձեռնություններ իրականացնելու անհրաժեշտությունը։
Ներկայացնելով միության քառորդ դարի գործունեության արդյունքները՝ նրա գործադիր տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմել է, որ այսօր ԱՏՁՄ անդամ են արդեն 270 ընկերություններ: Միայն 2025 թվականի արդյունքներով այդ ընկերություններից 73-ն ընդգրկվել են երկրի 1000 խոշոր հարկատուների ցանկում ՝ պետական գանձարան ուղղելով 129.4 մլրդ դրամ ։ Ավելին, միության անդամների թվում կան ընկերություններ, որոնք ընդգրկվել են երկրի հարկատուների առաջատար 5-յակում ։ Միայն մեկ տարվա ընթացքում Միության մասնակիցների թիվն աճել է 25% - ով կամ 80 ընկերությունով ։ Կարապետյանը վստահություն է հայտնել, որ 2026 թվականի արդյունքներով ԱՏՁՄ անդամ կդառնան շուրջ 400 ընկերություններ, ինչը եւս մեկ քայլ կլինի դեպի ավելի ուժեղ, համախմբված եւ մրցունակ տեխնոլոգիական հանրություն: Կարապետյանը նշել է, որ ԱՏՁՄ-ը ոչ միայն մասնագիտական միավորում է, այլեւ փորձագիտական կենտրոն եւ երկխոսության արդյունավետ հարթակ, որը ոլորտի միասնական ձայնն է ինչպես պետական կառույցների, այնպես էլ միջազգային գործընկերների հետ փոխգործակցությամբ:
Իր ելույթում ԱՏՁՄ նախագահ Ալեքսանդր Եսայանն ընդգծել է, որ համաժողովի մասնակիցների աճը վկայում է համայնքի աճի և համախմբման մասին: «Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միությունը իսկապես հաջողության պատմություն է: Այս 25 տարիների ընթացքում մենք տարբեր փուլեր ենք անցել. եղել են և հեշտ, և բարդ ժամանակներ ։ Այնուամենայնիվ, մենք երբեք չենք նահանջել մեր հիմնական համոզմունքից ՝ ունենալ ուժեղ, ձևավորված և համախմբված տեխնոլոգիական համայնք, որը ոչ միայն զարգանում է, այլև ունակ է հստակ ձևակերպել և առաջ մղել իր խնդիրներն ու օրակարգը: ԱՏՁՄ-ում մենք միշտ առաջնորդվել ենք մեկ սկզբունքով․ մտածել ամբողջ էկոհամակարգի զարգացման մասին ։ Յուրաքանչյուր նախաձեռնություն, առաջարկվող յուրաքանչյուր օրենսդրական փոփոխություն մենք գնահատել ենք մեկ հարցի տեսանկյունից․ արդյոք դա ծառայում է համայնքի ընդհանուր շահերին: Համոզված եմ, որ հենց այս մոտեցումն է մեզ բերել այսօրվա արդյունքներին, և նույն պատասխանատվությամբ մենք պետք է շարունակենք առաջ շարժվել», - ընդգծել է նա։
Միջոցառմանը ներկա է եղել նաև ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը: Նա նշել է ԱՏՁՄ նշանակալի ներդրումը տեխնոլոգիական կրթության ոլորտում՝ ինչպես բովանդակային, այնպես էլ համակարգային փոփոխությունների առումով: Անեդրեասյանը գոհունակություն է հայտնել տեխնոլոգիական հանրության ինքնակազմակերպման, պետության գործընկեր դառնալու պատասխանատվությունը ստանձնելու պատրաստակամության կապակցությամբ: «Սա խոսում է համայնքի հասունության և կայացածության մասին: Երբ մասնավոր հատվածը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես շահառու, այլև որպես ռազմավարական գործընկեր, մենք իսկապես կարող ենք ապահովել կարևոր և երկարաժամկետ արդյունքներ: Այսօր տեխնոլոգիական կրթությունն աստիճանաբար դառնում է Հայաստանի բրենդներից մեկը ։ Մենք ունենք լուրջ ձեռքբերումներ, բայց նաև մեծ պատասխանատվություն ՝ ավելի նպատակային և հետևողական քաղաքականություն վարել ոլորտի զարգացումը խորացնելու համար", - նշել է նախարարը։
Այս առումով ԿԳՄՍՆ ղեկավարը նկատել է, որ Հայաստանի տեխնոլոգիական կրթությունն ունի նաև արտահանման ներուժ: Նա նշել է, որ բացի այն, որ պետք է ավելի նպատակային քաղաքականություն իրականացնել տեխնոլոգիական կրթության զարգացման համար, պետք է նաեւ ստեղծել այնպիսի պրոդուկտ, որը պոտենցիալ հետաքրքրություն է առաջացնում աշխարհի համար եւ կօգնի բարձրացնել Հայաստանի ճանաչելիությունը:
Անդրեասյանը կարևորեց նաև «Արմաթ» լաբորատորիաները, որոնք օգնում են հզորացնել մեր դպրոցները: «Ամեն շաբաթ դա փոխում է շուրջ 17 հազար աշակերտի կյանքը, բայց գուցե՝ 430 հազարի , ովքեր ամեն օր դպրոց են գնում: Պետք է շարունակել աշխատանքը։ Մենք լուրջ ենք տրամադրված և ունենք նպատակներ, որոնք կարող են աջակցել տեխնոլոգիական կրթությանը", - ասել է նախարարը։
Նշենք, որ համաժողովի ընթացքում տեղի են ունեցել ԱՏՁՄ խորհրդի և նրա նախագահի ընտրությունները: Այդ պաշտոնում վերընտրվել է Team Telecom Armenia, Firebird AI եւ մի շարք այլ ընկերությունների համահիմնադիր և ղեկավար Ալեքսանդր Եսայանը:
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համաձայն, Հայաստանի ՏՀՏ ոլորտի հասույթը 2025 թվականի արդյունքներով աճել է 15.3% - ով ՝ կազմելով 1.2 տրլն դրամ։ Միայն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) ոլորտն ապահովել է 514.1 մլրդ դրամի հասույթ ՝ տարվա ընթացքում 23.2% աճով։
Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միությունը Հայաստանի տեխնոլոգիական ասոցիացիան է, որը երկրում բարձր տեխնոլոգիաների էկոհամակարգի հենասյունն է: Միության առաքելությունն է Հայաստանի տեխնոլոգիական ոլորտի զարգացումը և երկրի գիտատեխնիկական արդիականացումը: Միության գործունեության հիմնական ուղղություններն են ոլորտի ընկերությունների շահերի պաշտպանությունը, մարդկային ներուժի զարգացումը և տեխնոլոգիական լուծումների համաշխարհային շուկայում Հայաստանի առաջխաղացումը: 2000 թվականին հիմնադրված միությունը ներկայումս միավորում է ավելի քան 240 ընկերություն, ինչը ԱՏՁՄ-ը դարձնում է Հայաստանի ամենահին և խոշորագույն բիզնես ասոցիացիաներից մեկը:
