Արմինֆո.Կոնյակի արտադրության ծավալը 2024 թվականին կազմել է 19.9 մլն լիտր ՝ 2022 թվականի համեմատ ծավալները նվազել են 7.4% - ով, իսկ 2023 թվականի համեմատ աճել են 1.2% - ով ։ Այդ մասին ասվում է Modex խորհրդատվական ընկերության հաշվետվության մեջ, որը պատրաստվել է Գերմանիայի կառավարության հանձնարարությամբ իրականացվող "Մասնավոր հատվածի և մասնագիտական կրթության ու ուսուցման զարգացումը Հայաստանում" ծրագրի շրջանակում:
Ընդ որում, արտահանման ծավալները կազմել են 37.9 մլն լիտր ՝ բնեղեն արտահայտությամբ ՝ տարեկան 21.1% աճով, 2 տարում ՝ 58% ։ Դոլարային արտահայտությամբ արտահանումը կազմել է 311 մլն, ինչը 2023թ. ցուցանիշից բարձր է 6,1% - ով, իսկ 2022թ. ՝ 14% - ով։
Ընդ որում, Հայաստանից մատակարարումների 83% - ը բաժին է ընկնում ռուսական շուկային, 6% - ը ՝ Բելառուսին, 2% - ը ՝ Ուկրաինային և այլն: 2014 թվականի համեմատ, այսինքն ՝ 10 տարվա կտրվածքով դոլարային արտահայտությամբ արտահանումն աճել է գրեթե 2 անգամ, իսկ բնականում ՝ 3 անգամ:
Հաշվետու տարում գինու արտադրության ծավալը կազմել է 9.8 մլն լիտր, որը 2022թ. - ի համեմատ 17.7% անկում է ցույց տալիս, իսկ 2023թ. համեմատ՝ 31.3% - ով: 2024 թվականին արտահանվել է 4.3 մլն լիտր, ինչը 3 անգամ գերազանցում է 2014 թվականի ցուցանիշը ։ Արժեքային արտահայտությամբ արտահանումը կազմել է 17.7 մլն դոլար, որը 2022թ. համեմատ 6% անկում է գրանցել, իսկ բնեղեն արտահայտությամբ ՝ 11% ։
Ռուսաստանը շարունակում է մնալ Հայաստանից արտահանվող խաղողի գինու հիմնական ներկրողը ։ 2024 թվականին հայկական գինու արտահանման 73% - ն ուղղվել է Ռուսաստան, որին հաջորդում է ԱՄՆ-ն ՝ 13% մասնաբաժնով։
2024 թվականին խաղողի արտադրության ծավալը կազմել է 196 հազար տոննա, ինչը 30 հազար տոննայով պակաս է 2022 թվականի ցուցանիշից։
Ըստ զեկույցի, դա կազմել է համախառն գյուղատնտեսական արտադրանքի 2.8% - ը: Խաղողի արտահանման ծավալը 2024 թվականին կազմել է 12.4 հազար տոննա, որը 24% - ով ցածր է 2023 թվականի ցուցանիշից և 29% - ով պակաս 2022 թվականի ցուցանիշից ։ Արժեքային առումով արտահանումը կազմել է 19.3 մլն դոլար ՝ տարեկան 19.9% նվազումով, իսկ 2022 թվականի համեմատ ՝ 28% - ով նվազումով։
2024 թվականին Հայաստանում խաղողագործությամբ զբաղվել է 12 412 ֆերմեր, իսկ ընդհանուր մակերեսը կազմել է 15 423 հա, ինչը 5% - ով զիջում է 2022 թվականի ցուցանիշին ։ Հաշվետու ամսաթվի դրությամբ 1 հա-ից բերքատվությունը կազմել է 136 ցենտներ, ինչը 9% - ով ցածր է 2022թ. ցուցանիշից ։
Ընդ որում, խաղողի այգիների 41% - ը բաժին է ընկնում Արմավիրի մարզին ( 6 259 հա), 31% - ը՝ Արարատի մարզին, 10% - ը ՝ Արագածոտնի մարզին, 9% - ը ՝ Տավուշին։
Խաղողագործությամբ զբաղվող գյուղացիական տնտեսությունների շրջանում անցկացված հարցումը ցույց է տվել, որ տնտեսությունների 20% - ը չի վաճառում հավաքված բերքը: 37%-ը խաղողի վաճառքն իրականացնում է կնքված պայմանագրերով, 23% -ը՝ առանց պայմանագրերի, 20% -ը՝ ինչպես պայմանագրերով, այնպես էլ առանց դրանց ։
Գինու և կոնյակի արտադրության մեջ ներգրավված են 206 ընկերություններ և տնտեսություններ, որոնցից 164 - ը (80%) մասնագիտացել են գինեգործության, 34-ը ' կոնյակի արտադրության մեջ, իսկ 8 տնտեսություն միաժամանակ արտադրել են և գինի, և կոնյակ:
2022-2024 թվականների ընթացքում այս ոլորտում տնտեսությունների թիվը (ԱՁ, ՍՊԸ և այլն) աճել է 28% - ով կամ գինեգործությամբ զբաղվող 38 ընկերություններով ։
2024 թվականին գինու և կոնյակի արտադրությամբ զբաղվող ձեռնարկությունները վճարել են 14,6 միլիարդ դրամի հարկեր, որից 12 միլիարդը բաժին է ընկնում կոնյակի արտադրությանը, իսկ 2,6 միլիարդը ՝ գինու արտադրությանը ։ 2022 թվականի համեմատ վճարված հարկերի գումարն աճել է 4.5% - ով ։ 2024 թվականի դրությամբ երկրի 1000 խոշոր հարկատուների թվում եղել են ոլորտի 12 ներկայացուցիչներ, որոնց բաժին է ընկել հավաքագրված ընդհանուր հարկերի 0,5% - ը ։
Ըստ հաշվետվության ՝ 2022-2024 թվականների ընթացքում գինու արտադրությամբ զբաղվող տնտեսությունների տարեկան շրջանառությունը կազմել է 17 մլրդ դրամ ՝ 2022 թվականի համեմատ 30% և 2023 թվականի համեմատ 13% աճով, իսկ կոնյակի արտադրությամբ զբաղվող տնտեսությունների շրջանառությունն աճել է 15% - ով և կազմել 127 մլրդ դրամ ՝ տարեկան 9% աճով ։
