Չորեքշաբթի, 29 Ապրիլի 2026 14:44
Ալեքսանդր Ավանեսով

Հայաստանում պետական գնումներին բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ կապված ընկերությունների մասնակցության սահմանափակումներ են մտցվում

Հայաստանում պետական գնումներին բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ կապված ընկերությունների մասնակցության սահմանափակումներ են մտցվում

Արմինֆո.  ՀՀ ֆինանսների նախարարությունն առաջարկել է սահմանափակել բարձրաստիճան պաշտոնյաների և նրանց ընտանիքների անդամների հետ կապված ընկերությունների մասնակցությունը պետական գնումներին: ՀՀ Ազգային ժողովի տնտեսական հարցերի հանձնաժողովն ապրիլի 29-ի նիստում դրական եզրակացություն է տվել ՀՀ կառավարության կողմից երկրորդ ընթերցմամբ ներկայացված "Գնումների մասին" օրենքում փոփոխություններին:

 

Ինչպես իր ելույթում նշել է ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ Ավագ Ավանեսյանը, օրինագիծը շահերի բախման կանխարգելման նոր մոդել է մտցնում, որը ենթադրում է պետական գնումներին մասնակցության սահմանափակումներ՝ կախված պաշտոնատար անձի ազդեցության աստիճանից: Փոխնախարարն ընդգծել է, որ առաջարկվող կարգավորումը սահմանափակումներ է սահմանում երեք մակարդակով։ Առաջին մակարդակում խոսքը ազդեցության ամենաբարձր աստիճան ունեցող պաշտոնատար անձանց մասին է. նրանց հետ կապված ընկերություններին ամբողջությամբ կարգելվի մասնակցել հանրային գնումների ցանկացած ընթացակարգի ՝ անկախ պատվիրատուից կամ ոլորտից: Այս խմբում ընդգրկված են նախագահը, Ազգային ժողովի նախագահը, վարչապետը, փոխվարչապետները, ֆինանսների նախարարը և գնումների ոլորտի քաղաքականությունը համակարգող նրա տեղակալը: Երկրորդ մակարդակում սահմանափակումները վերաբերում են այն դեպքերին, երբ ընկերությունը կապված է կոնկրետ պաշտոնատար անձի հետ. նման ընկերությունները չեն կարող մասնակցել տվյալ պաշտոնատար անձի ղեկավարության կամ ազդեցության տակ գտնվող մարմինների կողմից կազմակերպվող գնումներին: Այս խմբում են վարչական և քաղաքական պաշտոններ զբաղեցնող անձինք (բացառությամբ պատգամավորների և համայնքների խորհուրդների անդամների), գլխավոր դատախազը, նրա տեղակալները, քննչական մարմինների ղեկավարները և գլխավոր քարտուղարները: Երրորդ մակարդակում սահմանափակումը կիրառվում է միայն որոշակի պատվիրատուի կողմից իրականացվող գնումների շրջանակներում: Այս խմբում ընդգրկված են անկախ և ինքնավար պետական մարմինների անդամները, այդ թվում՝ Կենտրոնական բանկի նախագահը և նրա տեղակալները, ինչպես նաև՝ մարդու իրավունքների պաշտպանը:

 

Գործող կարգավորումը նման մասնակցության ուղղակի արգելքներ չէր նախատեսում ՝ չնայած հակակոռուպցիոն ռազմավարության պահանջներին և միջազգային գործընկերների առաջարկություններին: Փաստաթուղթը սահմանում է "շահերի բախում" և "փոխկապակցված մասնակից" հասկացությունները: Գնումների մասնակիցները պարտավոր են հայտարարագրել պաշտոնյաների հետ փոխկապակցվածության բացակայությունը: Խախտում հայտնաբերելու դեպքում պատվիրատուն կարող է միակողմանիորեն խզել պայմանագիրը՝ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի եզրակացության հիման վրա, ընդ որում, ընկերությունը պետք է վերադարձնի ստացված միջոցների 20%-ը՝ առանց "սև ցուցակում" ընդգրկվելու:

 

Իշխանությունները հույս ունեն, որ նոր կանոնները կուժեղացնեն պետական գնումների ոլորտում հակակոռուպցիոն մեխանիզմները և կբարձրացնեն համակարգի թափանցիկությունը: