Արմինֆո. Հայաստանի Կենտրոնական բանկի կողմից ընդունված մակրոտնտեսական կայունության կառավարման նոր կառուցվածքը ճանաչվել է որպես լավագույն ստանդարտ աշխարհում։ Այս մասին մայիսի 5-ին Ազգային ժողովի ամբիոնից հայտարարեց ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը, որի թեկնածությունը ԿԲ ղեկավարի պաշտոնում վերստին առաջադրվել է երկրի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության կողմից։
Գլխավոր բանկիրի խոսքով՝ ներկայումս աշխարհի շատ առաջատար կենտրոնական բանկեր հայտնում են իրենց մտադրության մասին՝ ներդնելու նմանատիպ ստանդարտներ նաև իրենց մոտ։ ԿԲ նախաձեռնությամբ՝ 2025 թվականին ՀՀ Ազգային ժողովը նվազեցրեց գնաճի թիրախային մակարդակը 4%-ից մինչև 3%, ինչը դրական ազդեցություն կունենա երկարաժամկետ հեռանկարում տնտեսության կայուն աճի ապահովման վրա, կբարձրացնի երկրի ներդրումային գրավչությունը և կբարելավի բնակչության բարեկեցությունը։
Ներկայացնելով մակրոտնտեսական կայունության բաղադրիչը՝ ֆինանսական կայունությունը, Մարտին Գալստյանը նշեց, որ այս բաղադրիչի ապահովումը հնարավոր է այն դեպքում, եթե շուկաներն ու ֆինանսական կազմակերպությունները ի վիճակի են դիմակայել ցնցումներին՝ առանց խնդիրների շարունակելով ֆինանսական ծառայություններ մատուցել Հայաստանի քաղաքացիներին։ 2020 թվականի աննախադեպ մարտահրավերների պայմաններում, երբ աշխարհը բախվեց կորոնավիրուսի հետևանքներին, երկրի ֆինանսական համակարգը կարող էր առերեսվել լուրջ անցանկալի հետևանքների։ Այդ իրավիճակում ԿԲ-ն առաջնորդվեց զգուշավոր մոտեցմամբ՝ աստիճանաբար կառավարելով ռիսկերը, որպեսզի դրանք բացասական ազդեցություն չունենան ֆինանսական կայունության և տնտեսության վրա։ Հետագայում որոշում կայացվեց կուտակել միջոցների անհրաժեշտ պաշարներ՝ հնարավոր նոր ռիսկերին դիմակայելու համար։
ԿԲ հակապարբերաշրջանային (անտիցիկլիկ) քաղաքականության արդյունքում ներկայումս հաջողվել է ձևավորել լուրջ և էական ակտիվներ կապիտալի և իրացվելիության գծով. կապիտալի գծով՝ ավելի քան 180 մլրդ դրամ, իրացվելիության գծով՝ 2 տրլն դրամ և 790 մլրդ արտարժույթով։ Ընդ որում, ռիսկայնության ավելի բարձր մակարդակ ունեցող առևտրային բանկերը պետք է ունենան ավելի նշանակալի ակտիվներ, և հակառակը։ ԿԲ-ն այս պարագայում քայլեր է ձեռնարկում հավասարակշռված քաղաքականություն իրականացնելու ուղղությամբ։
Մարտին Գալստյանը հայտնեց նաև, որ նորարարական լուծումների կիրառման տեսանկյունից Կենտրոնական բանկը մշակում է օրենսդրական նախագիծ՝ ֆինանսական հատվածում «լեգո-լիցենզիայի» ներդրման վերաբերյալ։ Այս կառուցվածքը թույլ կտա ֆինանսական կազմակերպություններին, այդ թվում՝ ներդրումային բանկերին, հավաքել անհրաժեշտ թույլտվությունները կոնստրուկտորի սկզբունքով՝ հարմարեցնելով ծառայությունների շրջանակը նեղ մասնագիտացմանը։
Երկրի գլխավոր բանկիրի համաձայն՝ չաշխատող վարկերի տեսակարար կշիռը, որը 2020-2021 թվականների լրջագույն խնդիրներից էր, ներկայումս գտնվում է պատմականորեն ցածր մակարդակի վրա։ Այս փաստը դարձել է զգալի ձեռքբերում, որը թույլ է տալիս ապահովել ֆինանսական կայունություն և ընդլայնել վարկավորման ծավալները։ Մասնավորապես, առևտրային բանկերի վարկերի և ակտիվների տեսակարար կշիռը ՀՆԱ-ի նկատմամբ գտնվել է պատմականորեն բարձր մակարդակի վրա՝ 2025 թվականի արդյունքներով կազմելով համապատասխանաբար 64% և 122%։
ԿԲ գործունեության կարևոր ոլորտներից է նաև հաճախորդների՝ ավանդատուների, ապահովադիրների, այլ ներդրողների օրինական շահերի, ինչպես նաև ներդրված միջոցների պաշտպանությունը։ Գալստյանը տեղեկացրեց Հայաստանի ֆինանսական շուկա նոր խաղացողների ներգրավման ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերի մասին։ Նա հիշեցրեց, որ վերջերս «Ամերիաբանկը» ամրապնդել է իր դիրքերը Լոնդոնում՝ դառնալով առաջին հայկական ընկերությունը, որն ընդգրկվել է Լոնդոնի ֆոնդային բորսայի 100 խոշորագույն ընկերությունների ցանկում՝ որպես Lion Finance Group-ի մաս։ Այս իրադարձությունը, շարունակեց Մարտին Գալստյանը, թույլ կտա ձևավորել պատմություն, ինչի շնորհիվ շուկայում կհայտնվեն հայտնի արտասահմանյան բանկեր։
