Արմինֆո. Կանխատեսելի եւ կայուն մակրոտնտեսական իրադրությունը Հայաստանի ֆինանսական շուկայի զարգացման կարեւորագույն պայմանն է։ Այդ մասին հայտարարել է ՀՀ ԿԲ ղեկավար Մարտին Գալստյանը' այսօր հանդես գալով ծրագրային ելույթով Հայաստանի ֆոնդային բորսայի (AMX) ստեղծման 25-ամյակին նվիրված "Կատարելության, աճի եւ գլոբալ ինտեգրման 25 տարի" կապիտալի շուկայի զարգացմանը նվիրված միջազգային խորհրդաժողովի բացմանը:
Նրա խոսքով՝ Հայաստանի տնտեսությունը վերջին մի քանի տարիներին խորը վերափոխման է ենթարկվել՝ զգալիորեն մեծանալով չափերով, ընդլայնելով արտադրական հզորություններն ու մրցունակությունը, ինչպես նաև ամուր հաստատելով մակրոտնտեսական կայունությունը: 2022 թվականից ի վեր ՀՆԱ-ի աճը յուրաքանչյուր եռամսյակում կազմել է, միջին հաշվով, 8,5%, ինչը աշխարհում աճի ամենաբարձր տեմպերից մեկն է: Աճը, հիմնականում, պայմանավորված է եղել շինարարության և ծառայությունների ոլորտով, այդ թվում՝ արտահանման, գիտատար հատվածներում, ինչպիսիք են ֆինանսները և ՏՏ-ն։
Միևնույն ժամանակ, գնաճը մնացել է ցածր և կայուն գրեթե երեք տարի ՝ համապատասխանելով կամ 3% ցածր Կենտրոնական բանկի թիրախային ցուցանիշից: Թեև 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում գնաճը փոքր-ինչ աճել է, այն մեծապես պայմանավորված է եղել էներգակիրների և պարենի շուկաներում առաջարկի գործոններով ։ Այդուհանդերձ, Խորհուրդը շարունակում է ուշադիր հետևել գնաճի դինամիկային։
Նա նշել է, որ որպես մակրոտնտեսական կայունության առանցքային գործոն շարունակում է հանդես գալ շրջահայաց ֆիսկալ քաղաքականությունը: Կառավարությունը հավատարիմ է հուսալի ֆիսկալ քաղաքականությանը, որը թույլ է տալիս մեզ պահպանել պարտքի և պակասուրդի հաստատուն մակարդակ՝ միաժամանակ երկարաժամկետ ներդրումներ կատարելով կրթության ոլորտում, ենթակառուցվածքներում և բարեփոխումներում, որոնք անհրաժեշտ են երկարաժամկետ հաստատուն և կայուն աճ և զարգացում ապահովելու համար:
Նրա խոսքով՝ մակրոտնտեսական կայունության ոլորտում Հայաստանի կարեւոր ձեռքբերումները խիստ անկայուն եւ ճգնաժամային գլոբալ եւ տարածաշրջանային տնտեսական իրադրության պայմաններում ինստիտուցիոնալ ներուժում մշտական ներդրումների եւ ինչպես ֆինանսների նախարարության, այնպես էլ Կենտրոնական բանկի խելամիտ մակրոտնտեսական քաղաքականության արդյունք են:
Այս բոլոր պայմաններն ուժեղացրել են հայկական բանկային համակարգի դիրքերը, որն ունի լավ դիրքեր և նորմատիվային պահանջները գերազանցող բավարար կապիտալ: Ֆինանսական համակարգը վերջին տարիներին զգալի էվոլյուցիայի և զարգացման է ենթարկվել ՝ զգալիորեն մեծանալով չափերով և խորացնելով ֆինանսական միջնորդությունը: Բանկային համակարգի ակտիվները գերազանցում են ազգային ՀՆԱ-ն: Միագումար վարկային պորտֆելը կազմում է ՀՆԱ-ի մոտ 65% - ը, ինչը համեմատելի է եկամտի բարձր մակարդակ ունեցող շատ երկրների ցուցանիշների հետ: 2026 թվականի մարտի դրությամբ կապիտալի համարժեքության գործակիցը կազմել է 20,5%, իսկ իրացվելիության գործակիցը՝ 30,8%, ինչը զգալիորեն գերազանցում է նորմատիվ պահանջները: Չաշխատող վարկերի մակարդակը (NPL), որն արտացոլում է ժամկետանց վարկերի մասնաբաժինը ընդհանուր պորտֆելում, գտնվում է պատմականորեն ցածր մակարդակի վրա ՝ կազմելով 1,4%: Այս առումով հարկ է նշել, որ համակարգի աճը տեղի չի ունեցել ի վնաս որակի։
Այս ուժեղ ցուցանիշները, ինչպես կարծում է ՀՀ ԿԲ ղեկավարը, բանկային համակարգի բազային առողջության դրական նշան են՝ ներառյալ ապագայում ցանկացած չնախատեսված ռիսկերի կամ ցնցումների դիմակայելու նրա ունակությունը:
