Երկուշաբթի, 27 Հուլիսի 2026 16:58
Մարիաննա Մկրտչյան

Ջրային կոմիտեի պատվիրակությունը ծանոթացել է Ճապոնիայի ջրային ռեսուրսների եւ համակարգերի կառավարման առաջատար փորձին

Ջրային կոմիտեի պատվիրակությունը ծանոթացել է Ճապոնիայի ջրային ռեսուրսների եւ համակարգերի կառավարման առաջատար փորձին

Արմինֆո.Ջրային կոմիտեի (ՋԿ) նախագահ Արամազդ Ղալամքարյանը, ՋԿ ղեկավար աշխատակիցների, Շրջակա միջավայրի նախարարության, Երեւանի քաղաքապետարանի եւ Ասիական զարգացման բանկի (ԱԶԲ) գործընկերների հետ միասին, հուլիսի 6–10-ն ճանաչողական այցով գտնվել է Ճապոնիայում, որտեղ Հայաստանի պատվիրակությունը մասնակցել է «Հայաստան-Ճապոնիա գործընկերություն՝ հանուն լճերի կայուն կառավարման և կայուն քաղաքաշինության» խորագրով փորձի փոխանակման ծրագրին։ 

Ջրային կոմիտեի հաղորդագրության համաձայն, այցը կազմակերպվել էր ԱԶԲ-ի կողմից, ֆինանսավորվել՝ Ճապոնիայի կառավարության կողմից, իսկ տեղում պատվիրակությանն աջակցել է Ճապոնիայի ենթակառուցվածքների զարգացման ինստիտուտը (Infrastructure Development Institute of Japan)։ Այցի շրջանակում հայկական պատվիրակությունն ուսումնասիրել է Ճապոնիայի փորձը ջրային ռեսուրսների և համակարգերի կառավարման, ջրային ենթակառուցվածքների զարգացման, կեղտաջրերի մաքրման, ինչպես նաև լճերի կայուն պահպանման ոլորտներում։

Հայաստանյան պատվիրակությունը հանդիպումներ է ունեցել Ճապոնիայի ոլորտային պետական կառույցների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և մասնագիտացված կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ։

Ճապոնիայի Հողերի, ենթակառուցվածքների, տրանսպորտի և զբոսաշրջության նախարարությունում (MLIT) Հայաստանի պատվիրակությունը հանդիպել է փոխնախարար պ-ն Կոջիմա Մասարուի հետ։ Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտում իրականացվող պետական քաղաքականությունը և ջրային ենթակառուցվածքների զարգացման ծրագրերը, ինչպես նաև ուսումնասիրվել են գետերի և ջրհավաք ավազանների կառավարման համակարգերն ու մոտեցումները։

Ճապոնիայի Շրջակա միջավայրի նախարարությունում հանդիպում է տեղի ունեցել Համաշխարհային բնապահպանության վարչության ղեկավարի տեղակալ տ-ն Մասակո Օգավայի հետ։ Քննարկումների ընթացքում ներկայացվել են Ճապոնիայում լճերի և ջրային էկոհամակարգերի պահպանության, ջրի որակի բարելավման, աղտոտման կանխարգելման և շրջակա միջավայրի կայուն կառավարման ոլորտներում իրականացվող քաղաքականությունն ու ծրագրերը։

Այցի ընթացքում Ջրային կոմիտեի նախագահ Արամազդ Ղալամքարյանը և հայաստանյան պատվիրակությունը ներկայացրել են Հայաստանի ջրային ոլորտում իրականացվող բարեփոխումների առաջնահերթությունները, ջրային ենթակառուցվածքների զարգացման ծրագրերը, ինչպես նաև Սևանա լճում և Երևանյան լճում առկա խնդիրներն ու ծրագրվող աշխատանքները։

Պատվիրակության հաջորդ այցը եղել է Ճապոնիայի Շիգայի պրեֆեկտուրա, որտեղ հանդիպում է տեղի ունեցել փոխնահանգապետ պ-ն Ազումա Մասարուի հետ։ Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են ջրային ավազանների կառավարման, ջրի որակի պահպանության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության ոլորտներում կիրառվող մոտեցումները։ Շիգայում հայկական պատվիրակությունը ծանոթացել է Ճապոնիայի ամենամեծ քաղցրահամ լճի՝ Բիվայի, պահպանման և կառավարման փորձին, լճի էկոհամակարգի և ջրի որակի պահպանմանն ուղղված գործնական լուծումներին, ջրի նմուշառման և լաբորատոր հետազոտությունների կարողություններին։

Հայաստանյան միջգերատեսչական պատվիրակությունն այցելել է նաև Բիվա լճի շրջակա միջավայրի հետազոտական ինստիտուտ, որտեղ ներկայացվել են գիտական հետազոտությունների, շրջակա միջավայրի մշտադիտարկման և տվյալների վրա հիմնված կառավարման մոտեցումները։ Բիվա լճի գետային գրասենյակում նրանց ներկայացվել է Բիվա լճի համապարփակ զարգացման ծրագիրը և քննարկվել ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարման մեխանիզմները։ Բիվա լճի թանգարանում խումբը ծանոթացել է բնապահպանական կրթության, հանրային իրազեկման, քաղաքացիական գիտության (citizen science) և հասարակության ներգրավման ծրագրերին։ Միջազգային լճային միջավայրի կոմիտեում (ILEC) քննարկվել են լճային ավազանների ինտեգրված կառավարման մոտեցումները։

Դաշտային այցերի շրջանակում պատվիրակությունը ծանոթացել է նաև Բիվա լճի էկոհամակարգի պահպանության գործնական ծրագրերին, այդ թվում՝ լճի 51 կետերից իրականացվող ամենշաբաթյա նմուշառման մեթոդաբանությանը և եղեգնուտների պահպանման տարածքների կառավարմանը, որոնք կարևոր դեր ունեն ձկների ու այլ ջրային օրգանիզմների բնակավայրերի և բազմացման միջավայրերի պահպանության գործում։ 
Առանձին ուշադրություն է դարձվել գյուղական և ծայրամասային բնակավայրերում կիրառվող կեղտաջրերի մաքրման ապակենտրոնացված կայաններին։

Հանդիպումների ընթացքում քննարկվել են նաև Հայաստան–Ճապոնիա մասնագիտական համագործակցության խորացման, փորձի փոխանակման, նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառման և ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարման ուղղությամբ հետագա համագործակցության հնարավորությունները։

Այցի շրջանակում Ջրային կոմիտեի նախագահը ոչ պաշտոնական հանդիպում է ունեցել նաև Ճապոնիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Մոնիկա Սիմոնյանի հետ, ծանոթացել է դեսպանատան գործունեությանն ու աշխատանքային պայմաններին։ Դեսպանը Ղալամքարյանին է ներկայացրել Ճապոնիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչներին։

«Ճապոնիայի առաջատար փորձի, կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների և նորարարական լուծումների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի ջրային ոլորտի զարգացման, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և կայուն կառավարման համար», - նշվում է հաղորդագրությունում։