ԱրմԻնֆո. Համաշխարհային տնտեսությունը պահպանում է կայունությունը՝ չնայած էներգետիկ շոկի ազդեցությանը։ ԱՄՆ-ում ներքին պահանջարկն ու ներդրումները շարունակում են ուժեղ մնալ, եվրոգոտում տարվա թույլ մեկնարկից հետո ի հայտ են եկել կայունացման նշաններ, իսկ Չինաստանը բարձր տեմպերը պահպանում է արտահանման և բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների զարգացման հաշվին։ Այս մասին ասվում է Եվրասիական զարգացման բանկի (ԵԱԶԲ) պատրաստած Մակրոտնտեսական տեսության նոր թողարկման մեջ։
Զեկույցում նշվում է, որ ԱՄՆ-ում և եվրոգոտում գնաճն արագացել է հիմնականում էներգակիրների արժեքի աճի պատճառով, մինչդեռ ընդհանուր առմամբ գնային ճնշումը մնում է զսպված։ Բազային սցենարում ակնկալվում է արտաքին միջավայրի աստիճանական կայունացում 2026 թ. երկրորդ կիսամյակում, սակայն էներգակիրների գներն ու տոկոսադրույքները կմնան ավելի բարձր, քան տարեսկզբին։
Համաշխարհային տնտեսական ակտիվությունը շարունակում է կայուն մնալ։ 2026 թ. հուլիսին համախառն PMI-ն կազմել է 52,6՝ 2025 թ. դեկտեմբերի 52,0-ի դիմաց։ Տարվա սկզբից ի վեր նվազագույն ցուցանիշը գրանցվել է մարտին՝ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի սրումից անմիջապես հետո (51,0)։ Համաշխարհային տնտեսությանը աջակցել է վերամշակող արդյունաբերության աշխուժացումը – այն փոխհատուցել է ծառայությունների ոլորտում որոշակի դանդաղումը։ Արդյունաբերական ակտիվությանն աջակցում են վառելիքաէներգետիկ և ռազմարդյունաբերական համալիրների արտադրության, ինչպես նաև տրանսպորտային և թվային ենթակառուցվածքների ոլորտներում ներդրումները։
Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը շարունակում է մնալ էներգետիկ շուկաների անորոշության հիմնական աղբյուրը։ Մարտից Հորմուզի նեղուցով տարանցումն անկայուն է ընթանում։ Նույնիսկ հունիսի կեսերից մինչև հուլիսի կեսերը, երբ երթուղին մասամբ գործում էր, հում նավթի փոխադրումները մի քանի անգամ ցածր էին, քան մեկ տարի առաջ։ 2026 թ. առաջին կիսամյակի արդյունքներով Brent տեսակի նավթը տարեկան կտրվածքով թանկացել է 27%-ով՝ հասնելով 91 դոլարի մեկ բարելի դիմաց։ Նավթամթերքի գների աճն ավելի էական է եղել։ Մասնավորապես, ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում բենզինի բորսայական գներն աճել են մոտ 40%-ով՝ տարեկան կտրվածքով։
Գնային շոկի մասշտաբը մինչ այժմ սահմանափակել են մի քանի գործոններ։ Նախ՝ 2026 թվականը շուկան սկսել է օրական մոտ 2 մլն բարել առաջարկի ավելցուկով։ Երկրորդ՝ մատակարարումների մի մասը հնարավոր է եղել ուղղորդել Հորմուզի նեղուցը շրջանցող երթուղիներով։ Երրորդ՝ երկրներն օգտագործել են նավթի և նավթամթերքի կուտակված պաշարները։ Այս պահուստը կրճատվում է. հուլիսի 17-ի դրությամբ ԱՄՆ-ում նավթի առևտրային և ռազմավարական պաշարները մոտ 15%-ով ցածր էին փետրվարի վերջի մակարդակից։ Եթե մատակարարումների սահմանափակումները պահպանվեն, մեկ-երկու եռամսյակ անց դրանց ազդեցությունը համաշխարհային շուկայի և տնտեսության վրա կարող է ուժեղանալ։ Այս սցենարը մենք դիտարկում ենք որպես ռիսկային։ Բազային տարբերակում ԵԱԶԲ-ի վերլուծաբաններն ակնկալում են առաջարկի աստիճանական վերականգնում և նավթի գների նվազում։
ԱՄՆ-ում ներքին պահանջարկը շարունակում է կայուն մնալ։ 2026 թ. II եռամսյակում ՀՆԱ-ն տարեկան կտրվածքով աճել է 2,1%-ով՝ I եռամսյակի 2,7%-ի դիմաց։ Դինամիկայի վրա ազդել է ներմուծման աճը, մինչդեռ տնային տնտեսությունների սպառումն ու ներդրումներն արագացել են։ Առաջին կիսամյակի արդյունքներով տնտեսությունն աճել է 2,4%-ով՝ 2025 թ. երկրորդ կիսամյակի 2,2%-ի դիմաց։ Օպերատիվ տվյալները նույնպես շարունակում են ուժեղ մնալ. հուլիսին համախառն PMI-ն հասել է 54,5-ի՝ վերջին ինն ամիսների առավելագույն ցուցանիշին։ Հիմնական շարժիչներից մեկը արհեստական բանականության տեխնոլոգիաներում ներդրումներն են, թեև երկրորդ կիսամյակում ակնկալում ենք դրանց դինամիկայի որոշակի դանդաղում (հավանական է ոլորտի ընկերությունների բաժնետոմսերի արժեքի նվազում և դրա նկատմամբ սպեկուլյատիվ հետաքրքրության թուլացում)։
Եվրոգոտու տնտեսության աճը շարունակում է թույլ մնալ, սակայն II եռամսյակում ի հայտ են եկել ակտիվության վերականգնման նշաններ։ Առաջին կիսամյակում ՀՆԱ-ն տարեկան կտրվածքով աճել է 0,7%-ով՝ 2025 թ. երկրորդ կիսամյակի 1,3%-ի դիմաց։ Միաժամանակ, II եռամսյակում աճի տեմպն ավելացել է՝ I եռամսյակի 0,5%-ից հասնելով 1,0%-ի։ Տնտեսությանն աջակցում են տնային տնտեսությունների սպառումը, աշխատաշուկայի կայունությունը և պետական ծախսերի ավելացումը։ Զսպող գործոն է մնում ներկրվող էներգակիրների բարձր արժեքը, որը մեծացնում է ձեռնարկությունների ծախսերը։ Հուլիսին արդյունաբերության և ծառայությունների ոլորտներում PMI-ն վերադարձել է 50-ից բարձր մակարդակի՝ մատնանշելով իրավիճակի բարելավումը։ Ռիսկ է մնում գազի պաշարների ցածր մակարդակը. օգոստոսի 13-ի դրությամբ ԵՄ պահեստարանները լցված էին 60%-ով, ինչը այդ ամսաթվի դրությամբ վերջին հինգ տարիների միջին ցուցանիշից 17 տոկոսային կետով ցածր է։
Չինաստանի տնտեսությունը դանդաղում է, սակայն պահպանում է աճի բարձր տեմպերը։ II եռամսյակում ՀՆԱ-ն տարեկան կտրվածքով աճել է 4,3%-ով՝ I եռամսյակի 5,0%-ի դիմաց։ Շինարարության և անշարժ գույքի շուկայի թուլությունը փոխհատուցվում է արտահանմամբ և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ոլորտների զարգացմամբ։ Հուլիսին համախառն PMI-ն նվազել է մինչև 50,8-ի՝ նախորդ ամսվա 53,6-ի դիմաց, ինչը մեծապես պայմանավորված է անբարենպաստ եղանակային պայմանների ազդեցությամբ։ Երկրորդ կիսամյակում ակնկալում ենք ՀՆԱ-ի աճ տարեկան կտրվածքով 4,5–5% միջակայքում։ Հիմնական շարժիչը կմնա բարձր տեխնոլոգիական և դրանց հետ կապված արտադրությունների զարգացումը։
